Speciale aanbieding 

Begin met werven met een tegoed van € 100 om je eerste vacature te sponsoren.*

Met Gesponsorde Vacatures ontvang je gemiddeld 2x meer sollicitanten dan met niet-gesponsorde vacatures.**
  • Trek het talent aan waar je naar op zoek bent
  • Verbeter je zichtbaarheid in de zoekresultaten
  • Verschijn langer bij meer kandidaten

Democratisch leiderschap: wat is het en hoe pas je het toe?

Een leidinggevende functie heeft zo zijn uitdagingen. Kiezen voor een leiderschapsstijl die bij je past, kan daarin al helpen. Bij democratisch leiderschap krijgen de medewerkers zelf veel verantwoordelijkheid om beslissingen te nemen. Jij als leidinggevende hebt daarin een meer coachende rol.

Wat houdt democratisch leiderschap precies in? Wat zijn de voor- en nadelen ervan? Welke democratische leiderschapsstijlen zijn er? En hoe werkt deze stijl in de praktijk? Je leest het in dit artikel.

Vacature plaatsen

Wat is democratisch leiderschap

Bij democratisch leiderschap wordt er veel waarde gehecht aan de mening en inbreng van medewerkers. Ze krijgen de ruimte om onderling te brainstormen, om met elkaar te discussiëren en om ideeën uit te wisselen. Het idee is dat de medewerkers zelf met oplossingen komen en beslissingen nemen binnen hun teams.

Deze leiderschapsstijl heeft tot doel om:

  • de samenwerking tussen de medewerkers te stimuleren
  • meer eenheid te creëren op de werkvloer
  • creativiteit bij werknemers te ontwikkelen

Democratische leiderschapsstijl: wat zijn de voordelen

Een democratische leiderschapsstijl wordt door veel medewerkers verkozen boven andere leiderschapsstijlen. Dat zie je terug in de voordelen, die je hieronder op een rij vindt.

Verbeterde communicatie

Bij deze leiderschapsstijl werken medewerkers veel samen. Ze worden zo gedwongen om onderling beter te communiceren. Om samen tot goede oplossingen te komen, moeten medewerkers zich namelijk uitspreken. En belangrijker nog: ze moeten leren goed naar elkaar te luisteren.

Behalen van doelen

Door het besluitvormingsproces voor een deel in de handen van de medewerkers te leggen, voelen medewerkers zich meer verantwoordelijk voor het behalen van doelen. Ze hebben namelijk voor een deel zelf invloed op het succes van de organisatie. Dit leidt ertoe dat meer doelen bereikt worden.

Lees ook: OGSM-Model: doelstellingen formuleren voor je bedrijf

Hogere productiviteit

Deze leiderschapsstijl zorgt ervoor dat medewerkers zich veel meer betrokken voelen bij de organisatie. Ze zetten daarom vaker een stapje extra en werken harder. Zo zie je vaak dat de productiviteit hoger ligt bij organisaties met een democratisch leider. Ook worden ze mentaal uitgedaagd om tot creatieve oplossingen te komen. Dat motiveert en brengt het plezier in het werk weer terug.

Tevreden werknemers

Het feit dat medewerkers voor een deel zelf invloed hebben op de beslissingen van de organisatie, geeft ze een gevoel van autonomie. En precies dat is een belangrijke factor voor de tevredenheid van werknemers.

Nadelen democratische leiderschapsstijl

Een democratische leiderschapsstijl kan ook een aantal nadelen hebben. Je leest ze hieronder.

Tijdsinefficiënt

De vele overleggen kunnen ervoor zorgen dat het komen tot beslissingen niet altijd efficiënt of doeltreffend is. Ook kan het zijn dat sommige onderwerpen tot eindeloze discussies leiden. Het is dan van belang dat de prestaties goed gemonitord worden door een leidinggevende.

Trage besluitvorming

Bij een democratische leiderschapsstijl duurt het over het algemeen langer voordat er een besluit wordt genomen. Het is tenslotte de bedoeling dat medewerkers eerst zelf met een oplossing komen in plaats van een leidinggevende die zonder overleg de knoop gelijk doorhakt.

Te weinig expertise

Als niet alle teamleden even bekwaam zijn, dan komt dat de resultaten niet ten goede. Het besluitvormingsproces kan dan vertraging oplopen of in het ergste geval kan er een verkeerde beslissing worden genomen. Het is daarom cruciaal om de teamleden bij elkaar te krijgen die de meeste kennis en ervaring hebben met het betreffende onderwerp.

Welke leiderschapsstijlen zijn er

Binnen democratisch leiderschap zijn er nog twee verschillende leiderschapsstijlen te onderscheiden.

Participatief leiderschap

Bij participatief leiderschap krijgen werknemers de ruimte om bij veel zaken mee te beslissen. Medewerkers worden zo gemotiveerd om verantwoordelijkheid te nemen.

Een participatief leider heeft:

  • veel vertrouwen in medewerkers
  • een rustige, kalme uitstraling
  • belangstelling en een luisterend oor voor medewerkers
  • geduld, om medewerkers zelf een beslissing te laten maken
  • flexibiliteit, zodat medewerkers hun taken naar eigen inzicht kunnen invullen

Toegeeflijk leiderschap

In deze leiderschapsstijl worden de medewerkers heel vrijgelaten. De leidinggevende leidt eigenlijk niet en is vooral heel flexibel, zowel in de regels die er zijn binnen de organisatie als in de samenwerking met de medewerkers.

Een toegeeflijk leider kun je herkennen aan de soepelheid waarmee iemand zijn leidinggevende taken benadert. Ook vindt zo’n leider het moeilijk om fouten bespreekbaar te maken.

Voor wie is democratisch leiderschap een goede optie?

Deze leiderschapsstijl werkt het beste in bedrijven waar de werknemers hoogopgeleid zijn en waar voornamelijk experts werken. Je kunt hierbij denken aan software- en technologiebedrijven, maar ook aan laboratoria, universiteiten en instituten.

Deze stijl werkt zo goed bij deze bedrijven, omdat de werkgever erop kan vertrouwen dat de werknemers experts zijn in dit vakgebied. Dat scheelt tijd, maar geeft tegelijkertijd ook zekerheid dat er gedegen oplossingen worden aangedragen. Op deze manier hoeft de werkgever minder tijd en energie te steken in controle en het monitoren van het besluitvormingsproces.

Democratisch leidinggeven in de praktijk

Hoe breng je democratisch leidinggeven in de praktijk? Om deze leiderschapsstijl succesvol te kunnen inzetten zijn er een aantal zaken van belang:

  • Veiligheid. Om een open sfeer te creëren, waarin ieder teamlid zich op zijn plek voelt, is het belangrijk dat de teamleden zich veilig voelen om te zeggen en delen wat ze vinden. Dat ontstaat wanneer er zonder oordeel naar elkaar geluisterd wordt en men elkaar laat uitpraten.
  • Respect. Iedereen is anders. Om ieder teamlid tot bloei te laten komen, is het van belang dat men elkaar respecteert. Het is daarbij belangrijk dat een discussie meer als een dialoog wordt gezien. Bij een discussie zijn er vaak winners en verliezers, terwijl een dialoog een open gesprek is waarbij ieder perspectief hetzelfde aandeel heeft.
  • Verbinding. Als laatste is het essentieel dat er onderling verbinding is in het team. Dat kun je bewerkstelligen door elkaar beter te leren kennen, bijvoorbeeld door iedereen iets persoonlijks te laten delen. Ook kun je denken aan een teambuildingactiviteit, waarbij er een band gesmeed wordt door samen iets te doen.

Hoe motiveer je je werknemers?

Zoals je hebt kunnen lezen, gaat het bij democratisch leiderschap vooral om je medewerkers. Het is dan zaak om hen zoveel mogelijk te inspireren en te motiveren, zodat ze het meeste uit zichzelf kunnen halen.

Hieronder vind je 5 tips over hoe je jouw medewerkers zo goed mogelijk kunt motiveren:

  • Geef feedback. Voor een medewerker is het fijn om regelmatig feedback te krijgen. Zo weet diegene wat er goed gaat en welke punten nog verbetering nodig hebben. Zorg er wel voor dat je op een constructieve manier feedback geeft, zodat een medewerker ook iets aan je opmerkingen heeft. Je kwetsbaar opstellen helpt om de juiste sfeer te creëren.
  • Toon waardering. Als medewerker wil je gezien en erkend worden, iedereen herkent dat wel. Het is dan ook belangrijk om medewerkers een compliment te geven of ze te laten weten dat ze een waardevolle inbreng in het bedrijf hebben. Dat kan al door naar ze te luisteren en daadwerkelijk iets te doen met de ideeën en oplossingen die door hen worden aangedragen.
  • Wees transparant. Als het goed is, worden de medewerkers al veel betrokken bij alle beslissingen die er in de organisatie genomen worden. Alsnog is communicatie van essentieel belang. Leg de medewerkers bijvoorbeeld ook uit waaróm bepaalde beslissingen genomen worden en op welke manier de medewerker bijdraagt aan het proces. Dat houdt ze bij de les. En, ook al is dat logisch: houd ze continu op de hoogte van de ontwikkelingen.
  • Goede werkomstandigheden. Niets is zo demotiverend als apparatuur die niet werkt, software die traag is of een rumoerige werkomgeving. Zorg er dus voor dat je medewerkers zonder frustratie en afleiding kunnen werken op een overzichtelijke (en rustige) plek. Stem dit ook af met de werknemers zelf. De een vindt het juist prettig om in een kantoortuin te werken, de ander heeft een stille plek nodig.
  • Persoonlijke benadering. Iedere medewerker is weer anders. Bedenk je daarom altijd dat een bepaalde aanpak (bijvoorbeeld motiveren) voor de een wel kan werken en voor de ander niet. Het devies is om in verbinding te blijven, om goed te communiceren, bij medewerkers te checken hoe ze zich voelen en een luisterend oor te bieden.

Lees ook: 

Medewerker is koning

In dit artikel heb je kunnen lezen wat democratisch leiderschap inhoudt. Om een succesvol democratisch leider te zijn moet je veel vertrouwen hebben in je medewerkers en veel uit handen kunnen geven. Je medewerkers staan centraal in je bedrijf, dus zul je er ook voor moeten zorgen dat je een veilige, inspirerende en motiverende werkomgeving creëert waar ze volledig tot bloei kunnen komen.

Vacature plaatsen

Klaar om te beginnen?

Vacature plaatsen

*Indeed biedt deze informatie aan als een gunst voor de gebruikers van deze site. Merk op dat we niet je adviseur zijn voor juridische zaken of zaken met betrekking tot aanwerving. We zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van je vacatures en geen van de hier opgenomen informatie vormt een garantie voor de prestaties.