Hoe oud moet iemand zijn om te mogen werken?

In Nederland is de minimumleeftijd om te mogen werken 13 jaar. Voor werknemers onder de 18 jaar gelden strikte voorwaarden en uitgebreide regelgeving om hun veiligheid, ontwikkeling en gezondheid te beschermen. Werken is voor deze groep alleen toegestaan onder bepaalde restricties, waarbij onderwijs en schoolverplichtingen altijd voorop staan.

De Rijksoverheid bepaalt welke werkzaamheden en arbeidstijden zijn toegestaan voor verschillende leeftijdsgroepen. Het is belangrijk dat je je als werkgever verdiept in deze regelgeving, zodat je je goed kunt voorbereiden op de komst van een nieuwe generatie werknemers. 

Wat voor werk mogen jongeren doen?

Kinderen van 13 en 14 jaar mogen alleen licht werk verrichten. Hieronder vind je een overzicht van wat wel en niet is toegestaan:

Bijbaantjes voor kinderen van 13 of 14 jaar

Wat mag wel?

Kinderen van 13 en 14 jaar mogen nog geen echte bijbaan hebben, maar ze kunnen wel op een veilige manier wat bijverdienen. Zo mogen ze folders bezorgen, auto’s wassen of helpen bij het vakkenvullen. 

Als het maar gaat om lichte werkzaamheden, zoals dozen uitpakken of producten aangeven. Ook oppassen, kleine klusjes doen voor familie of vrienden, helpen in het huishouden of de hond van de buren uitlaten is toegestaan. Voor dit soort werk krijgen ze meestal een kleine beloning.

Wat mag niet?

Hoewel folders bezorgen wel mag, is het rondbrengen van kranten verboden, omdat dit vaak vóór 7.00 uur gebeurt. Ook mogen ze geen kassawerk doen of op andere manieren met geld omgaan, geen zwaar werk verrichten, niet tillen of werken in een lawaaiige omgeving. Ook werken in de horeca is op deze leeftijd dus nog niet mogelijk.

Daarnaast zijn gevaarlijke werkzaamheden verboden, zoals werken met giftige stoffen of het bedienen van machines. Ook mogen ze bijvoorbeeld nog geen fruit of groenten snijden, omdat dat wordt gezien als gevaarlijk werk. 

Bijbanen voor tieners van 15 jaar

Voor kinderen van 15 jaar is er al wat meer mogelijk. Een overzicht:

Wat mag wel?

Voor 15-jarigen zijn de mogelijkheden om te werken een stuk ruimer. Ze mogen helpen in een winkel, vakkenvullen, folders en kranten bezorgen, of in de bediening werken in de horeca. Ze mogen dan echter nog geen alcohol schenken. Ook licht productiewerk of werk in de landbouw is toegestaan, zoals fruit plukken, dieren voeren of helpen op een manege of camping.

Ook mag een 15-jarige een krantenwijk hebben, maar er moet een rustperiode zijn tussen 18.00 en 6.00 uur. Op vrije dagen mogen ze maximaal 8 uur werken. Tijdens vakanties geldt een ruimere werkregeling dan op schooldagen.

Wat mag niet?

Een 15-jarige mag nog niet met geld omgaan en dus niet achter de kassa staan. Ook werken in een fabriek, met machines of in een omgeving waar alcohol wordt geschonken, is verboden. Dat betekent dat ze niet in een café mogen werken, maar wel bijvoorbeeld in een fastfoodrestaurant of foodtruck.

Bijbanen voor jongeren van 16 of 17 jaar 

Als werkgever heb je bij 16- en 17-jarigen een stuk meer mogelijkheden. Een overzicht:

Wat mag wel?

Ze mogen bijna elk soort werk doen, zoals achter de kassa werken in een supermarkt of winkel, in de horeca, bij een fastfoodrestaurant of als krantenbezorger of fietskoerier. Ook op het land kun je werknemers van minimaal 16 jaar inzetten. Ze mogen, als ze hier een rijbewijs voor hebben, zelfs een tractor besturen.

Bepaalde risicovolle werkzaamheden mogen ook door jongeren van 16 of 17 jaar uitgevoerd worden, zolang je als werkgever voldoet aan de eisen van de Arbowet en zorgt voor deskundig toezicht. Het is daarbij belangrijk dat het werk niet schadelijk is voor de fysieke en mentale ontwikkeling van jongeren.

Wat mag niet?

Voor 16- en 17-jarigen is het verboden om werk te doen dat gevaarlijk kan zijn voor hun gezondheid en veiligheid. Zo mogen ze geen gevaarlijk werk uitvoeren, niet werken met giftige stoffen en geen werkzaamheden verrichten die schadelijk zijn voor hun gezondheid of ontwikkeling. Jongeren van deze leeftijd mogen ook geen bijbaan hebben in een omgeving met heel veel lawaai.

Werkuren per leeftijdscategorie

Het is nu duidelijk welk werk jongeren tot 18 jaar wel en niet mogen doen. Maar hoe zit het precies met de hoeveelheid uren die ze mogen werken en op welke tijdstippen het werk uitgevoerd mag worden? Ook dat verschilt weer per leeftijdscategorie:

Werkuren voor 13- en 14 jarigen

Op een vrije dag mogen jongeren van deze leeftijd maximaal 8 uur werken. 13- en 14-jarigen mogen tussen 07:00 uur en 19:00 uur een bijbaantje hebben. Hoelang ze achter elkaar mogen werken, hangt af van de dag van de week. Doordeweeks mag een tiener van 13 of 14 jaar maximaal 2 uur achter elkaar ingezet worden. 

Tijdens niet-schooldagen en vakantiedagen mag er 7 uur per dag gewerkt worden. Daarnaast geldt er nog een maximum voor het aantal uren per schoolweek (dit is 12 uur), per vakantieweek (dit is 35 uur) en dagen per week (maximaal 5) dat er gewerkt mag worden. Je mag als werkgever bovendien nooit verwachten dat tieners van 13 en 14 op zondagen werken.

Werkuren voor 15-jarigen

Ook iemand van 15 jaar mag maximaal 2 uur werken op een doordeweekse schooldag. Op een niet-schooldag of tijdens vakantieweken mogen ze dagen van maximaal 8 uur maken. Op deze vrije dagen gelden andere werktijden en rusttijden dan op schooldagen. In plaats van 4 weken mogen 15-jarigen maximaal 6 vakantieweken per jaar werken.

Op zondag werken is toegestaan voor 15-jarigen, maar alleen als ze de zaterdag ervoor vrij zijn en er rekening wordt gehouden met wettelijke rusttijden.

Werkuren voor 16- en 17-jarigen

Iemand van 16 jaar of ouder mag 9 uur per dag werken, maar doordeweeks wordt de tijd dat iemand op school zit ook als arbeidstijd meegerekend. Het is namelijk ook belangrijk dat aan de leerplicht wordt voldaan.

De werktijden en rusttijden voor 16- en 17-jarigen zijn zo geregeld dat het onderwijs altijd voorop blijft staan; zo mogen ze alleen werken op tijden die hun schoolverplichtingen niet in de weg staan en zijn er verplichte rusttijden tussen de werktijden.

Tijdens vakanties mogen 16- en 17-jarigen maximaal 45 uur per week ingezet worden. Handig als je een seizoensbedrijf hebt en de extra hulp in het hoogseizoen goed kunt gebruiken!

Hopelijk heb je met dit overzicht een goed beeld gekregen van de regels en beperkingen voor het aannemen van tieners voor een bijbaantje. Zorg ervoor dat je jezelf hier continu in blijft verdiepen en afspraken met je jongste werknemers goed worden vastgelegd in het arbeidscontract.

Wil je meer weten over wet- en regelgeving rond werk en leeftijd? Lees dan ook dit artikel over arbeidsrecht voor werkgevers.