Wat zijn functietitels voor management en leidinggevenden en waarom zijn ze belangrijk?

Een functietitel voor een manager of leidinggevende beschrijft de rol die de persoon in de organisatie vervult en de hiërarchische positie die bij deze functie hoort. Veel van deze titels zijn tegenwoordig vervangen door namen die uit Amerika zijn overgewaaid. De algemeen directeur heet nu de CEO (Chief Executive Officer) en het hoofd kwaliteitscontrole is nu een Quality Manager.

Natuurlijk zijn er ook nog steeds ondernemingen die de Nederlandse functietitels gebruiken en mede daarom is het niet altijd duidelijk welke functie nu precies bedoeld wordt. De betekenis van een bepaalde functie kan namelijk verschillen per organisatie of sector, waardoor het belangrijk is om goed te kijken naar de context waarin de functietitel wordt gebruikt.

“What’s in a name”, zou Shakespeare gezegd hebben. Met andere woorden: wat zegt een naam? Toch is een functietitel belangrijker dan veel werkgevers denken. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat werknemers grote waarde hechten aan de naam die op hun visitekaartje staat. Zeker als je op zoek bent naar hooggekwalificeerde managers kan de gekozen titel in het functieprofiel van doorslaggevend belang zijn. Het is goed om duidelijk te maken wat een functie inhoudt, zodat kandidaten weten welke taken en verantwoordelijkheden bij de functie horen. 

Werknemers hechten hier waarde aan omdat:

• het de rol en bijpassende verantwoordelijkheden duidelijk maakt aan in- en externe partijen.
• het een bepaalde status geeft, zeker in leidinggevende rollen.
• het een indicatie geeft van het kennisniveau.
• het draagt bij aan een sterk cv.

Functietitels per branche of organisatie

Functietitels kunnen in verschillende vakgebieden verschillende betekenissen hebben, waardoor het belangrijk is om de terminologie af te stemmen op de sector en doelgroep. Het is daarnaast essentieel dat de taak die bij een functietitel hoort, goed aansluit bij de verwachtingen en verantwoordelijkheden van de functie.

Welke functietitels je in je onderneming wilt voeren, hangt af van de grootte van je onderneming, de sector waarin je opereert en welke rollen vervuld moeten worden. We zetten een aantal veel voorkomende functietitels voor management en leiderschap op een rijtje.

Directie- en hoger managementfuncties (C-level)

Functies op C-level omvatten de hoogste leidinggevende functies binnen een organisatie. Het managementteam bestaat uit verschillende C-level functies die samen de leiding of directie vormen. De ‘C’ staat voor chief, wat in het Nederlands letterlijk ‘chef’ betekent en vrij vertaald ‘hoofd’. Mensen met een functie op dit C-niveau zijn de beslissers binnen de onderneming. De functies bestaan vooral binnen grotere ondernemingen. Hieronder vind je de meest voorkomende C-level functies.

Chief Executive Officer (CEO)

De Chief Executive Officer is de grote baas binnen de organisatie en alle andere managers op C-level rapporteren aan de CEO. De CEO is betrokken bij alle grote beslissingen op strategisch, organisatorisch en financieel gebied. De CEO kan de eigenaar van het bedrijf zijn, maar kan ook extern aangetrokken worden. In het Nederlands noem je de CEO ook wel algemeen directeur. CEO’s zijn vaak ook lid van het bestuur van de onderneming.

Chief Operating Officer (COO)

De Chief Operating Officer is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken binnen een bedrijf. De COO is betrokken bij zaken als supplychain management, efficiëntie van bedrijfsprocessen en productie. Ook vervangt de COO de CEO meestal bij diens afwezigheid.

Chief Financial Officer (CFO)

De titel zegt het al: de Chief Financial Officer is de baas van de financiële afdeling van een onderneming. CFO’s bewaken de financiële gezondheid van het bedrijf door te budgetteren, financiële analyses te maken, plannen op te stellen en de boekhouding te organiseren. In veel bedrijven maakt de CFO, net als de CEO, deel uit van het bestuur.

Chief Technology Officer (CTO)

De Chief Technology Officer is betrokken bij alle ontwikkelingen op het gebied van techniek binnen een organisatie. Dit betekent dat de CTO verantwoordelijk is voor de technische ontwikkelingen, het begeleiden van digitaliseringsprocessen, het beveiligen van bedrijfsgevoelige data en het bepalen van de bedrijfsstrategieën op technisch gebied.

Chief Marketing Officer (CMO)

De Chief Marketing Officer houdt zich bezig met het bedenken van marketingstrategieën, reclamecampagnes, merkopbouw en merkbewaking. De CMO is in belangrijke mate verantwoordelijk voor het aantrekken en behouden van klanten en het imago van het bedrijf.

Chief Information Officer (CIO)

De Chief Information Officer, ook wel ICT-manager genoemd, geeft leiding aan de IT-afdeling en is verantwoordelijk voor het functioneren van deze afdeling binnen een bedrijf. Dit betekent dat de CIO bepaalt welke informatietechnologie aangeschaft, aangepast of uitgebreid moet worden. Ook geeft de Chief Information Officer leiding aan de ICT-afdeling, bewaakt de budgetten en is in grote mate betrokken bij de beveiliging van digitale gegevens.

Minder vaak voorkomende functietitels voor hoger management

Hoewel bovenstaande ‘chiefs’ al redelijk zijn ingeburgerd in Nederland, houdt het hier nog niet mee op. Steeds meer functietitels krijgen een extra lading door ze om te vormen in C-functietitels, bijvoorbeeld:

• Chief Restructuring Officer: verantwoordelijk voor de sanering binnen een bedrijf.
• Chief Talent Officer: houdt zich bezig met de recruitment van nieuw personeel.
• Chief Privacy Officer: adviseert over privacyvraagstukken en zorgt voor naleving van wet- en regelgeving op het gebied van privacy.

Sommige managementfuncties, zoals Chief Knowledge Officer of Chief Memory Officer, zijn specifiek gericht op het behouden van kennis en ervaring van personeelsleden binnen de organisatie.

Of de nieuwe benamingen voor deze functies daadwerkelijk iets toevoegen, blijft nog steeds de vraag, maar feit is dat het steeds gebruikelijker wordt om Engelse titels te gebruiken voor bestaande functies in Nederland.

Middenmanagement en afdelingsleiders (B-level)

Ook zonder de toevoeging van ‘chief’, zijn er functietitels die laten zien dat het om een leidinggevende functie gaat. En ook voor deze functies geldt dat ze niet in ieder bedrijf voorkomen, maar ook dat ze soms verschillende titels krijgen in verschillende sectoren. Je noemt deze functies wel middenmanagement of functies op B-level. 

Dit houdt in dat deze medewerkers, ondanks hun soms hoge positie, verantwoording moeten afleggen aan het hogere management. B-level en C-level functies houden vaak verband met elkaar en werken samen binnen de organisatie. Hieronder vind je een aantal van deze veel voorkomende functietitels uitgelicht.

Projectmanager

Een projectmanager is verantwoordelijk voor een afgebakend project binnen een organisatie. Om de doelen te bereiken, stelt de projectmanager een plan op, waarin budgetten, taakverdeling, aanbestedingen en risico’s uitgewerkt zijn. De projectmanager begeleidt het proces van het begin tot het einde en is ook betrokken bij de evaluatie van het project.

Assistent manager

Assistent manager is een breed begrip, aangezien deze manager assistent kan zijn van een of meerdere personen en binnen vrijwel alle sectoren. De belangrijkste taken van een assistent bestaan uit het ondersteunen van het management, het aansturen van medewerkers en de manager vervangen bij afwezigheid.

Public relations manager

De public relations manager speelt een onmisbare rol bij de openbare uitingen van een onderneming. Interviews, persberichten, uitingen op de digitale snelweg, alles gaat eerst langs de ogen van de pr-manager. Deze manager is ook verantwoordelijk voor het beantwoorden van vragen van de pers en het publiek. Imagobewaking en troubleshooting zijn kerntaken van deze manager.

Salesmanager

De salesmanager heeft de leiding over een team van accountmanagers (vertegenwoordigers) en is verantwoordelijk voor het behalen van verkoopdoelen in een bepaalde periode. Belangrijke taken zijn het opstellen van plannen, motiveren van het team, doelen bewaken en contact onderhouden met klanten. De salesmanager legt verantwoording af aan de marketingmanager of CMO.

Productieleider

Een productieleider wordt ook wel productiemanager of plant manager genoemd. Deze leidinggevende is meestal werkzaam in een fabriek en ziet erop toe dat het productieproces zo soepel en efficiënt mogelijk verloopt. Dit betekent onder meer dat de voorraad grondstoffen op orde is, productiemedewerkers aangestuurd worden en dat er kwaliteitscontrole plaatsvindt.

Onmisbare vaardigheden van leidinggevenden

Welke positie een leidinggevende ook bekleedt en in welke sector deze dan ook werkt, er zijn een aantal managementvaardigheden die onmisbaar zijn voor een effectieve manager.  Naast specifieke kennis van de bedrijfstak en het eigen vakgebied, mogen een aantal soft skills niet ontbreken op het cv van een leidinggevende:

• Besluitvaardig: een leider durft beslissingen te nemen, ook onder druk.
• Probleemoplossend: leidinggevenden zien geen problemen, maar zoeken naar oplossingen.
• Motiverend: om effectief leiding te geven, kan een manager anderen motiveren.
• Stressbestendig: onder druk werken en multitasken zijn geen enkel probleem voor een leider.
• Communicatief sterk: een manager kan een boodschap ontvangen en overbrengen, zowel intern als extern.

Leiderschapsstijlen

Een kandidaat voor een managementfunctie beschikt misschien over de juiste opleiding, kennis en vaardigheden voor de openstaande functie. Maar dat zegt nog weinig over de manier waarop de kandidaat gewend is leiding te geven. Voor je bedrijfsvoering kan dit nogal wat uitmaken. 

Heeft je personeel veel sturing nodig of is er sprake van een grote mate van zelfstandigheid? Moeten er snel resultaten geboekt worden of kijk je vooral naar succes op de lange termijn? Is er strikte leiding nodig met een duidelijke hiërarchische structuur (denk aan de politie of het leger)? Er zijn ontzettend veel (combinaties van) leiderschapsstijlen te onderscheiden. Het kan nuttig zijn om hierover na te denken voordat je kandidaten gaat interviewen.

Carrièreontwikkeling en loopbaanplanning voor managementfuncties

Carrièreontwikkeling en loopbaanplanning zijn onmisbare onderdelen voor iedereen die een managementpositie ambieert of al een leidinggevende rol vervult. In het hedendaagse bedrijfsleven, waar ontwikkelingen elkaar in rap tempo opvolgen, is het essentieel dat managers zich blijven ontwikkelen en hun kennis en vaardigheden voortdurend uitbreiden. Of je nu op zoek bent naar een Chief Executive Officer (CEO), Chief Operating Officer (COO), Chief Financial Officer (CFO) of Chief Information Officer (CIO), elke functie vraagt om een eigen set competenties en een duidelijke visie op de toekomst. Geschikte kandidaten voor een managementfunctie zijn niet alleen bereid om zich te blijven ontwikkelen, maar stellen dit vaak als voorwaarde voor het accepteren van een baan.

De functietitel in een vacature voor leidinggevenden

Hoewel een functietitel van waarde is voor de werknemer en voor diens positie binnen je onderneming, is het toch vooral belangrijk dat je kiest voor een titel die past bij het imago van je bedrijf en duidelijk maakt wat je verwacht van een kandidaat. Het zoeken naar een chief marketing officer voor het beheren van sociale media is misschien wat misleidend. 

Kijk naar welke titels gebruikelijk zijn bij vergelijkbare bedrijven, zoals creatief directeur, en zorg ervoor dat je in de vacaturetekst duidelijk omschrijft wat deze functie inhoudt. Gebruik de functieomschrijving en functie-eisen goed om de rol te verduidelijken. Een duidelijk opgestelde vacaturetekst levert meer passende kandidaten op en bespaart hiermee tijd en geld.