Wat is de HR3P-matrix?
De HR3P-matrix is een beoordelingsinstrument dat hr-teams en leidinggevenden gebruiken om medewerkers te classificeren op basis van prestaties en potentieel. HR3P staat voor Human Resource Prestatie Potentie Portfolio en is ontwikkeld door de wetenschappers Evers, Sipkens en Van Laanen.
Het doel van het model is:
- Talenten te herkennen
- Ontwikkelbehoeften in kaart te brengen
- Strategische keuzes te maken over opleiding, promotie of uitstroom
De matrix is opgebouwd uit twee assen:
- Horizontale as: prestaties (van onvoldoende tot excellent)
- Verticale as: potentieel (van ‘grenzen bereikt’ tot ‘direct promoveerbaar’)
Door medewerkers te plotten in de 16 vakken van de matrix krijg je in één oogopslag inzicht in de samenstelling van je team. Dit overzicht wordt ook wel een ‘vlootschouw’ genoemd.
Hoe verzamel je de HR3P-matrix in de praktijk?
Een effectieve toepassing van de matrix begint met het beoordelen van je medewerkers:
- Verzamel input vanuit beoordelingsgesprekken, feedback en KPI’s
- Betrek leidinggevenden actief bij het invullen
- Maak de sessie visueel, bijvoorbeeld met post-its op een whiteboard
Vervolgens bespreek je gezamenlijk de bevindingen en bepaal je vervolgstappen per profiel. Denk aan ontwikkeltrajecten, loopbaanpaden of, in sommige gevallen, exit-strategieën.
Hoe ziet de HR3P-matrix eruit?
De HR3P-matrix bestaat uit een tabel van vier keer vier vakken. Op de horizontale as beoordeel je prestaties: onvoldoende, bevredigend, goed of excellent. Op de verticale as beoordeel je potentie: grenzen bereikt, groei binnen functie mogelijk, op termijn promoveerbaar of direct promoveerbaar.
Het invullen van het HR3P-model is simpel: elke medewerker valt in een van de 16 vakken. Door gebruik te maken van een groot whiteboard en post-its kun je de matrix visueel maken, waardoor betrokken medewerkers en afdelingen actief deelnemen aan het proces. Dit vergemakkelijkt de bespreking en beoordeling van medewerkersprestaties.
Het invullen van de matrix helpt om geschikte maatregelen te bepalen voor de verschillende profielen. De uitkomsten kunnen verdeeld worden in vijf profielen:
- Energieverslinder
- Harde werker
- Vraagteken
- Rijzende ster
- Talent
Je leest hieronder wat ieder profiel inhoudt:
- Energieverslinder
- Lage prestatie, laag potentieel
- Kosten meer dan ze opleveren
- Brengen negativiteit in het team
- Actie: bespreek perspectief of overweeg afscheid
- Harde werker
- Hoge prestatie, laag potentieel
- Betrouwbaar en loyaal, maar weinig groeiverwachting
- Onmisbaar in de dagelijkse praktijk
- Actie: waarderen en behouden binnen huidige rol
- Vraagteken
- Lage prestatie, hoog potentieel
- Talent wordt (nog) niet benut
- Mogelijk door mismatch of persoonlijke omstandigheden
- Actie: analyseren, begeleiden en monitoren
- Rijzende ster
- Hoge prestatie, hoog potentieel
- Ambitieus en inspirerend
- Klaar voor meer verantwoordelijkheid
- Actie: ontwikkelkansen, mentoring of promotie
- Talent
- Excellent presterend, strategisch potentieel
- Zien kansen, trekken de kar
- Denken vooruit en versterken je organisatie
- Actie: koesteren, uitdagen en betrekken bij strategische projecten
Wat kun je met de uitkomsten van de HR3P-matrix?
De matrix geeft richting aan strategische keuzes. Door medewerkers op het juiste moment de juiste ondersteuning te geven, kun je:
- Talenten sneller ontwikkelen
- Verzuim of verloop voorkomen
- Betere teamdynamiek creëren
- Bewust afscheid nemen van mismatchen
Voorbeelden van vervolgacties:
Voor talenten: opleidingen, doorgroeimogelijkheden, projectleiderschap
Voor harde werkers: werkzekerheid, waardering, balans behouden
Voor vraagtekens: extra coaching, duidelijke verwachtingen, herplaatsing
Voor energieverslinders: loopbaangesprekken, ontwikkeltraject of exit
Stappenplan voor de implementatie van de HR3P-matrix
Een gestructureerde aanpak verhoogt de kans op een succesvolle toepassing. Volg dit stappenplan:
- Bepaal je doel
Waarom wil je de HR3P-matrix gebruiken? Denk aan loopbaanontwikkeling, strategische planning of teamoptimalisatie. - Stel beoordelingscriteria op
Gebruik objectieve maatstaven voor prestatie (bijv. KPI’s) en potentieel (bijvoorbeeld leercapaciteit, ambitie). - Selecteer de doelgroep
Kies of je een afdeling, functiegroep of het gehele personeelsbestand beoordeelt. - Voer de beoordeling uit
Verzamel input uit evaluatiegesprekken en beoordelingen, en bespreek dit met leidinggevenden. - Vul de matrix in
Plaats elke medewerker in het juiste vak. - Analyseer en bespreek de resultaten
Welke patronen zie je? Waar liggen kansen en knelpunten? - Formuleer acties per profiel
Koppel ontwikkelplannen en hr-interventies aan elk profiel. - Evalueer en herhaal
Maak de matrix een terugkerend onderdeel van je hr-cyclus (bijvoorbeeld jaarlijks).
Tips voor succesvolle toepassing
Een goede implementatie vraagt om voorbereiding en draagvlak. Deze tips helpen je op weg:
- Zorg voor transparantie: leg uit wat de matrix is en wat je ermee wilt bereiken.
- Betrek het management: laat leidinggevenden actief meedenken.
- Gebruik de matrix als middel, niet als doel: de matrix ondersteunt je hr-beleid, maar vervangt geen persoonlijke gesprekken.
- Combineer met andere data: denk aan leeftijd, dienstverband, verzuim of werksoort.
- Laat ruimte voor nuance: mensen zijn geen vakjes. Gebruik de matrix als vertrekpunt voor het gesprek.
De HR3P-methode als wapen tegen personeelsverloop
Coach je personeel aan de hand van de matrix en de strategische personeelsplanning? Dan zal het werkgeluk binnen je onderneming gegarandeerd stijgen. Werknemers die gewaardeerd worden om hun prestaties en de kans krijgen om hun ambities waar te maken zijn niet alleen meer tevreden, maar ook trotser en productiever. Ze zullen geen behoefte voelen om te vertrekken en willen je organisatie graag promoten bij familie, vrienden of online. Dit vermindert niet alleen het personeelsverloop, het draagt ook bij aan de opbouw van je employer brand en vereenvoudigt het aantrekken van nieuw talent.
