Wat is slecht leiderschap?
Een slechte leidinggevende is iemand die een negatieve uitwerking heeft op het personeel. Denk bijvoorbeeld aan leidinggevenden die:
- alleen op fouten of mislukkingen focussen
- heel directief zijn
- geen ruimte laten voor eigen inbreng
- niet met hun personeel communiceren
- weinig empathie voor hun medewerkers hebben
- hun medewerkers aan hun lot overlaten
Slechte leidinggevenden kenmerken zich door een gebrek aan empathie, de neiging om fouten niet toe te geven en het onthouden van waardering. Deze negatieve eigenschappen kunnen de werksfeer, tevredenheid en productiviteit van medewerkers ernstig beïnvloeden.
Slecht leiderschap leidt ertoe dat medewerkers niet gemotiveerd zijn, veel werkdruk voelen van hun manager of zelfs bang zijn om naar hun werk te gaan. Dit veroorzaakt een hoger ziekteverzuim en kan er op de lange termijn zelfs voor zorgen dat je medewerkers ontslag nemen.
Vaak gedragen leidinggevenden zich niet expres zo, maar ontstaat dit gedrag doordat ze zich er niet bewust van zijn, zelf veel stress hebben of misschien niet beter weten. Een goede leidinggevende luistert actief, geeft duidelijke richting en motiveert het team met vertrouwen en empathie. Daarnaast neemt deze persoon de verantwoordelijkheid, blijft kalm onder druk en stimuleert professionele groei.
Wat mag een leidinggevende niet doen?
Ben jij leidinggevende? Hieronder vind je 10 kenmerken van slecht leiderschap die je zeker wilt vermijden.
1. Onvoldoende sturing
Je medewerkers verwachten een bepaalde mate van sturing. Een goede leidinggevende moet verantwoordelijkheden duidelijk communiceren, zodat medewerkers weten wat er van ze wordt verwacht. Een slechte leidinggevende laat het allemaal zijn beloop en verwacht dat medewerkers wel ‘aanvoelen’ wat er van hen verwacht wordt.
Tip: een goede leidinggevende geeft medewerkers heldere kaders en doelen, maar creëert ook ruimte voor eigen inbreng en initiatief. Door regelmatig in gesprek te gaan over verwachtingen en voortgang, bevorder je zowel duidelijkheid als betrokkenheid.
2. Geen feedback
Voor je medewerkers is regelmatige feedback essentieel; niet alleen om verbeterpunten aan te pakken, maar juist om erkenning te geven voor wat goed gaat. Zo geef je je team inzicht in hoe ze presteren en versterk je hun gevoel van waardering. Dit geldt vooral voor nieuwe medewerkers die tijdens hun inwerkperiode behoefte hebben aan sturing en bevestiging. Als leidinggevenden geen feedback geven, kan dit leiden tot gevoelens van onzekerheid, onzichtbaarheid en uiteindelijk ontevredenheid
Tip: plan vaste feedbackmomenten in, zowel formeel als informeel, zodat medewerkers weten dat hun inzet wordt gezien en gewaardeerd. Feedback bevordert de ontwikkeling als het werkplezier van medewerkers.
3. Op fouten focussen
Als je als leidinggevende vooral focust op wat er misgaat, werkt dat demotiverend en tast het de werksfeer aan. Negativiteit en harde kritiek kunnen leiden tot een angstcultuur, met als gevolg meer verzuim, burn-outs en verloop. Zo ontstaat een ongezonde werkomgeving waarin medewerkers zich niet veilig voelen.
Tip: richt je op constructieve feedback en benadruk ook wat goed gaat. Laat je team weten dat fouten maken erbij hoort en bespreek ze als waardevolle leermomenten en zonder oordeel, zodat medewerkers zich durven te ontwikkelen.
- Ontbreken van waardering
Iedereen vindt het fijn om een complimentje of een blijk van waardering te ontvangen. Het is belangrijk om de inspanningen van medewerkers te erkennen. Dat hoeft echt niet iedere dag, maar verdient wel aandacht op zijn tijd. Als een leidinggevende nooit waardering uitspreekt, voelen medewerkers zich vaak onzichtbaar en minder gemotiveerd, wat kan leiden tot een lagere productiviteit en een slechtere werksfeer
Tip: neem de tijd om je waardering uit te spreken voor je teamleden. Het is vooral belangrijk om oog te hebben voor medewerkers die zich extra inzetten. Denk aan een medewerker die een grote klus heeft binnengehaald of een team dat keihard heeft gewerkt om een belangrijk deadline te halen. Succes mag gevierd worden!
Lees ook: Medewerkers motiveren: hoe doe je dat?
5. Onduidelijke verwachtingen
Als er veel fouten worden gemaakt of deadlines niet worden gehaald, ligt de oorzaak vaak in gebrekkige communicatie. Onduidelijke of eenzijdige instructies zorgen voor verwarring, frustratie en een gebrek aan verantwoordelijkheid binnen het team. Medewerkers hebben behoefte aan heldere afspraken, ruimte voor vragen en duidelijke verwachtingen over het proces en het eindresultaat.
Tip: zorg voor tweerichtingsverkeer in de communicatie: geef duidelijke uitleg, vraag actief om feedback en check of je boodschap goed is overgekomen. Zo weet je zeker dat alle verwachtingen duidelijk zijn.
6. Nooit toegeven dat je fout zit
Fouten maken is menselijk en hoort bij elke functie, ook als leidinggevende. Eerlijk je fouten toegeven laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt en versterkt het vertrouwen binnen het team. Je hoeft jezelf niet te verontschuldigen voor alles, maar openheid maakt je benaderbaar en menselijk. Dat zorgt voor meer respect en een sterkere band met je medewerkers.
Tip: geef zelf het goede voorbeeld door open te zijn over je fouten en te delen wat je ervan geleerd hebt. Zo stimuleer je een veilige, lerende werkomgeving waarin teamleden hun fouten niet hoeven te verbergen.
7. Je stem verheffen
Het verheffen van je stem hoort niet thuis in een gezonde werkomgeving, behalve in noodgevallen of wanneer het omgevingsgeluid daar echt om vraagt. Medewerkers aanspreken op fouten of gedrag doe je op een rustige en respectvolle toon. Schreeuwen of boos klinken kan intimiderend overkomen en schaadt het vertrouwen en de onderlinge relaties.
Tip: merk je dat je geïrriteerd raakt? Neem dan even afstand voordat je het gesprek aangaat, zodat je met een rustige houding en heldere boodschap het juiste voorbeeld geeft. Een kalme benadering zorgt voor een constructief gesprek en een veilig werkklimaat.
- Slechte organisatie
Naast duidelijke sturing is een realistische planning cruciaal voor een goed functionerend team. Planning helpt om de werkdruk evenwichtig te verdelen en zorgt ervoor dat deadlines haalbaar blijven. Zonder structuur en overzicht ontstaat er verwarring, worden taken ongelijk verdeeld en komt de samenwerking onder druk te staan. Een leidinggevende met sterke organisatorische vaardigheden brengt rust in het team en verhoogt de productiviteit en het gezamenlijke resultaat.
Tip: maak samen met je team een realistische planning en check regelmatig of de werkdruk nog in balans is. Zo geef je medewerkers grip op hun werk en laat je zien dat je oog hebt voor haalbaarheid en samenwerking.
9. Medewerkers voortrekken
Het kan natuurlijk zo zijn dat bepaalde mensen je beter liggen. Dit mag echter geen invloed hebben op hoe je mensen op het werk behandelt. Persoonlijke voorkeuren en vriendjespolitiek leiden niet altijd tot de juiste persoon voor de functie. Het voortrekken van medewerkers is funest voor het vertrouwen in jou als leidinggevende. Ook kan er onder werknemers jaloezie en afgunst ontstaan, wat de werksfeer niet ten goede komt.
Tip: bij het aannemen van mensen is het belangrijk dat je iedereen eerlijk behandelt. Kies medewerkers op hun ervaring en de competenties die passen bij de functie. Zo zorg je voor een sterker en fijner team waar iedereen het beste uit zichzelf kan halen.
Lees ook: ‘Competentiegerichte vragen die je kunt stellen aan kandidaten’
10. Te veel inmenging
Een leidinggevende stijl zonder sturing is niet prettig voor medewerkers, maar het tegenovergestelde is ook niet goed. Door je te bemoeien met elk detail belemmer je de autonomie en groei van je medewerkers en geef je ze het gevoel dat je ze controleert en wantrouwt.
Tip: geef je medewerkers duidelijke doelen en voldoende ruimte om zelf aan de slag te gaan. Blijf beschikbaar voor ondersteuning zonder te veel in te grijpen. Zo bouw je vertrouwen en stimuleer je zelfstandigheid en groei binnen het team.
Zet in op groei
Zoals je hebt gelezen, liggen er als leidinggevende veel valkuilen op de loer die het succes van je team kunnen ondermijnen. Maar door deze herkenbare fouten te vermijden en bewust te werken aan je eigen stijl, zet je de juiste stap naar beter leiderschap. Zo creëer je een omgeving waarin je medewerkers kunnen groeien, bloeien en het beste uit zichzelf halen.
