Speciale aanbieding 

Begin met werven met een tegoed van € 100 om je eerste vacature te sponsoren.*

Met Gesponsorde Vacatures ontvang je gemiddeld 2x meer sollicitanten dan met niet-gesponsorde vacatures.**
  • Trek het talent aan waar je naar op zoek bent
  • Verbeter je zichtbaarheid in de zoekresultaten
  • Verschijn langer bij meer kandidaten

De kenmerken van effectief leiderschap

Als leidinggevende werk je ongetwijfeld actief, maar werk je ook effectief? Want alleen effectief leiderschap zorgt ervoor dat er fantastische resultaten behaald worden. Maar waar bestaat effectief leiderschap uit en hoe pas je het toe op de werkvloer? Lees verder om daarachter te komen.

Vacature plaatsen

Wat is effectief leiderschap?

Effectief leiderschap houdt in dat je op zo’n manier leidinggeeft, dat je in elke situatie streeft naar de beste resultaten. Daarom kan je effectief leiderschap ook niet zien als een op zichzelf staande leiderschapsstijl. Effectief leiderschap vraag juist om het wisselen tussen leiderschapsstijlen, zodat de manier van leidinggeven telkens aansluit bij de situatie waarin je je begeeft.

Dit vraagt onder andere om inzicht en zelfkennis. Daarbij moet je niet alleen in het belang van de organisatie handelen. Natuurlijk streef je bepaalde doelstellingen na, maar deze doelstellingen worden uiteindelijk behaald door de inzet van misschien wel tientallen werknemers.

Als leidinggevende heb je enorm veel invloed op de prestaties van de betrokkenen. De manier waarop jij leidinggeeft, speelt hierin een cruciale rol. Het kan daarom ook geen kwaad om voldoende tijd te stoppen in het ontwikkelen van je leidinggevende vaardigheden.  

De kenmerken van een effectieve leider

Succesvolle effectieve leiders hebben één ding gemeen en dat is dat ze de volgende vaardigheden hebben. Ze kunnen onder andere:

  • Goed communiceren en luisteren
  • Snel schakelen
  • Beslissingen nemen vanuit eigen initiatief
  • Doortastend optreden
  • Anderen motiveren
  • Anderen inspireren

Maar als je al deze vaardigheden bezit, betekent het niet direct dat je een effectieve leider bent. Je moet namelijk ook goed weten wat je kwaliteiten zijn, op welke vlakken je jezelf nog kunt verbeteren en wat je eigen normen en waarden zijn. En ook moet je daarnaar durven handelen. Dit vraagt om een flinke dosis zelfinzicht.

Toch zijn dit allemaal zaken waar je zelf iets aan kunt veranderen. Dus ook als je deze vaardigheden nog niet bezit, zijn er kansen genoeg om effectief leiderschap eigen te maken. Dit krijg je onder andere voor elkaar door de zeven eigenschappen van effectief leiderschap toe te passen.

Gerelateerd aan: 11 tips voor het effectief leidinggeven op afstand

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap

Effectief leiderschap begint uiteindelijk bij jezelf. Althans, dat zijn de woorden van de Amerikaanse auteur Stephen Covey. Zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap heeft de wereld van het leidinggeven op z’n kop gezet en is wereldwijd door miljoenen mensen gelezen. Daarmee is het een van de meest invloedrijke managementboeken ooit.

In het boek beschrijft hij zeven eigenschappen die nodig zijn om effectief leiderschap te tonen:

  1. Wees proactief
  2. Begin met het einde in gedachten
  3. Belangrijke dingen eerst
  4. Denk in termen van win-win
  5. Eerst begrijpen, dan begrepen worden
  6. Synergie
  7. Houd de zaag scherp

De eerste drie eigenschappen hebben vooral betrekking tot de eigen persoonlijkheid. Pas als je deze als leidinggevende onder controle hebt, kun je werken aan de volgende drie eigenschappen, die gericht zijn op de omgeving. De laatste eigenschap richt zich vooral op vernieuwing en verbetering.

Eigenschap 1: Wees proactief

Het zijn niet de omstandigheden die je vormen, maar de beslissingen die je zelf maakt. Dat is de kernboodschap van de eerste eigenschap van effectief leiderschap. Die beslissingen kun je op twee manieren nemen, door een proactieve houding aan te nemen of een reactieve.

Het verschil zit hem in de manier hoe je reageert op situaties. Neem je weinig verantwoordelijk en geef je snel de omgeving de schuld van problemen, dan benader je de situatie reactief. Je denkt in zinnen als:

  • Daar kan ik niets aan doen
  • Dat is nu eenmaal de situatie
  • Ik moet dit wel doen

Kijk je daarentegen vooral naar je eigen invloed op de situatie en denk je in oplossingen, dan heb je een proactieve houding. Je denkt daarbij in zinnen als:

  • Dit kan ik ook anders aanpakken
  • Wat zou ik daaraan kunnen doen
  • Laat ik eens onderzoeken of er andere oplossingen zijn

Een proactieve houding zorgt ervoor dat je verantwoordelijkheid neemt en je je focust op zaken waar je iets aan kunt veranderen. En daarmee breng je niet alleen jezelf verder, maar ook de mensen om je heen.

Eigenschap 2: Begin met het einde in gedachten

Mensen beginnen vaak aan een project of taak zonder echt na te denken over het resultaat dat ze ermee willen bereiken. Dit kan als gevolg hebben dat ze ergens heel actief aan werken, maar tegelijkertijd niet effectief bezig zijn. Omdat veel van de werkzaamheden die ze verrichten uiteindelijk niets tot weinig opleveren.

Daarom is het heel belangrijk dat je altijd begint met het einde in gedachten. Denk na over wat je wilt bereiken en werk vanuit daar naar het nu. Door alvast te visualiseren welke stappen je moet zetten, weet je beter waar je iets voor doet en welke vervolgstappen je kunt nemen. 

Gerelateerd aan: OGSM-Model: doelstellingen formuleren voor je bedrijf 

Eigenschap 3: Belangrijke dingen eerst

De volgende stap, belangrijke dingen eerst, is een eigenschap die je pas goed kunt uitwerken op het moment dat je de eerste twee eigenschappen onder de knie hebt. De eerste eigenschap zorgt ervoor dat je een proactieve houding aanneemt en de focus legt op zaken die ertoe doen en waar je iets aan kunt veranderen. De tweede eigenschap ondersteunt dat door visualisatie van het eindresultaat en alleen taken op te pakken die naar dat eindresultaat toe leiden.

Maar dan kan het nog gebeuren dat je je continu laat afleiden door anderen en gaandeweg niet meer de juiste prioriteiten stelt. Eigenschap 3 houdt dus ook in dat je effectief omgaat met de tijd die je hebt en dat je helder hebt welke zaken belangrijk zijn. Effectief leiderschap betekent dat je prioriteiten durft te stellen, je je niet laat afleiden en dat je nee durft te zeggen tegen zaken die je afleiden van je einddoel.

Eigenschap 4: Denk in termen van win-win

In de wereld van nu draait het vaak om winnen of verliezen. Er zijn weinig scenario’s waarin iedereen als winnaar eruit komt. En toch is dat laatste precies wat je wilt bereiken volgens Stephen Covey. Want alleen dan handel je effectief.

Stephen Covey stelt dat alles in het leven draait om samenwerking. Iedereen wil er iets uithalen. En dat kan eigenlijk alleen wanneer je op zoek gaat naar wederzijds voordeel. Dus een situatie creëert waaruit alleen winnaars komen. Dat is niet altijd eenvoudig, want dat vraagt om heel wat eigenschappen van mensen, waaronder geweten, integriteit, zelfbewustzijn en voorstellingsvermogen.

Daarnaast moet je in staat zijn om te denken vanuit overvloed. Er is voldoende voor iedereen. 

Eigenschap 5: Eerst begrijpen, dan begrepen worden

Ieder persoon denkt en handelt vanuit een eigen referentiekader. Dus op het moment dat je een gesprek voert met een ander persoon, geef je ook antwoord vanuit je eigen denkpatroon. Onbewust wil je dat die persoon je begrijpt, maar doordat die persoon ook vanuit een eigen referentiekader denkt, word je niet altijd begrepen. Hoe goed je ook luistert en je je best doet om antwoord te geven, op deze manier ontstaat er ruis. En dit kan weer leiden tot onbegrip.

Effectief luisteren vormt daarmee een belangrijke eigenschap van effectief leiderschap. Maar het is iets anders dan aandachtig naar een ander luisteren. Het houdt in dat je je best doet om de ander écht te begrijpen. Om te denken vanuit zijn referentiekader. Want pas op het moment dat je een ander echt begrijpt, kun je ervoor zorgen dat je zelf ook begrepen wordt.

Eigenschap 6: Synergie

Synergie is een moeilijk uit te leggen eigenschap. Het is namelijk een soort dynamiek die ontstaat tussen personen die begrijpen dat het belangrijk is om belangen samen te brengen. En dat verschillen tussen bijvoorbeeld doelen juist een kracht is. Want op het moment dat iedereen dit begrijpt, ontstaat er een soort superkracht, waardoor nieuwe inzichten en betere oplossingen leiden tot nog meer resultaten. Stephen Covey omschrijft dit principe ook wel als 1+1=3 of ‘boven jezelf uitstijgen’.

Gerelateerd aan: 10 effectieve leiderschapsstijlen

Eigenschap 7: Houd de zaag scherp

Houd de zaag scherp is een uitdrukking voor reflectie. Het is gebaseerd op een boswachter die al uren bezig is in het bos om bomen om te zagen. Dat gaat traag, maar hij neemt niet de tijd om zijn zaag scherp te houden. Als hij dat wel zou doen, dan was hij al veel verder op weg geweest.

Het heeft dus geen zin om altijd maar door te gaan. Het is veel waardevoller om regelmatig even stil te staan en te reflecteren. Hoe goed ben je op weg als persoon? Hoe gaan projecten waar je aan werkt? Hoe zit het met de bedrijfsdoelstellingen? Door regelmatig even stil te staan, ontdek je of je nog op de juiste koers zit.

Een belangrijk onderdeel hiervan is ontspanning. Neem de tijd om goed voor jezelf te zorgen en jezelf te blijven ontwikkelen. Want anderen plukken daar ook de vruchten van.

Een nieuwe eigenschap: vind je innerlijke stem

Uiteindelijk heeft effectief leiderschap niet alleen voordelen voor je organisatie en de mensen die erin werken. Ook op persoonlijk vlak kun je veel uit effectief leiderschap halen. Stephen Covey heeft 15 jaar na het uitbrengen van zijn bestseller nog een achtste eigenschap aan de reeks toegevoegd: vind je innerlijke stem. Deze eigenschap staat voor leven volgens je volledige potentie en andere inspireren dit ook te doen. Dit is alleen mogelijk als je de vorige eigenschappen beheerst.

En hiermee blijft effectief leiderschap een groeiproces. Je bent nooit uitgeleerd en zal altijd manieren blijven vinden om effectiever leiding te geven. Juist dat is de kracht ervan.

Vacature plaatsen

Klaar om te beginnen?

Vacature plaatsen

*Indeed biedt deze informatie aan als een gunst voor de gebruikers van deze site. Merk op dat we niet je adviseur zijn voor juridische zaken of zaken met betrekking tot aanwerving. We zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van je vacatures en geen van de hier opgenomen informatie vormt een garantie voor de prestaties.