Speciale aanbieding 

Begin met werven met een tegoed van € 100 om je eerste vacature te sponsoren.*

Met Gesponsorde Vacatures ontvang je gemiddeld 2x meer sollicitanten dan met niet-gesponsorde vacatures.**
  • Trek het talent aan waar je naar op zoek bent
  • Verbeter je zichtbaarheid in de zoekresultaten
  • Verschijn langer bij meer kandidaten

De mensgerichte aanpak: dienend leiderschap als katalysator voor een bloeiende organisatie

Of je nu een doorgewinterde leidinggevende bent of voor het eerst personeel hebt aangenomen, het is altijd waardevol om je te verdiepen in verschillende leiderschapsstijlen. Door je met enige regelmaat af te vragen welke leiderschapsstijl niet alleen bij jou past, maar ook gunstig is voor je werknemers en de organisatie, blijf je scherp, zorg je voor een betere betrokkenheid van je mensen en behoud je waardevol talent. In dit artikel vind je meer informatie over dienend leiderschap. Wat is het, wat zijn de belangrijkste kenmerken en voordelen ervan en hoe pas je het toe in de dagelijkse praktijk? Daarnaast lees je handige tips om de overgang naar deze leiderschapsstijl, zowel voor jezelf als voor je personeel, soepel te laten verlopen. 

Vacature plaatsen

Wat is dienend leiderschap?

Dienend leiderschap is een leiderschapsfilosofie die draait om het dienen van anderen. De dienende leiderschapsstijl werd voor het eerst geïntroduceerd door Robert K. Greenleaf in de jaren 70. In tegenstelling tot traditionele leiderschapsstijlen, waarbij de nadruk ligt op autoriteit en controle, gaat dienend leiderschap over het ondersteunen, begeleiden en empoweren van individuen om hun volledige potentieel te bereiken. Als dienende leidinggevende werken je werknemers dus niet voor jou, jij werkt voor hen. Dit klinkt misschien een beetje onderdanig, maar dat is het zeker niet. In dit artikel lees je wat deze manier van leidinggeven je op kan leveren. 

De belangrijkste kenmerken van dienend leiderschap zijn:

Empowerment: stimuleren van zelfstandigheid en eigenaarschap

In dienend leiderschap staat ’empowerment’ centraal. In het Nederlands betekent dit mensen tot iets in staat stellen, sterker maken of in hun kracht zetten. Dit doe je door je team voldoende verantwoordelijkheid en autonomie te bieden. Door medewerkers de vrijheid te geven om beslissingen te nemen en actief bij te dragen aan de organisatie, zorg je niet alleen voor meer betrokkenheid, maar ook voor een gevoel van eigenaarschap.

Gerelateerd: meer betrokken werknemers vanuit een motiverend welzijnsprogramma.

Actief luisteren: waarderen van diverse perspectieven

Een ander belangrijk kenmerk van dienend leiderschap is actief luisteren. Neem de tijd om naar de ideeën, zorgen en suggesties van je medewerkers te luisteren. Door een open en respectvolle communicatie te bevorderen, creëer je een omgeving waarin elke stem wordt gehoord en gewaardeerd. Actief luisteren versterkt niet alleen de onderlinge communicatie, maar ook het gevoel van inclusiviteit en betrokkenheid.

Lees ook: zo stimuleer je inclusie en diversiteit in jouw organisatie.

Ondersteuning: bevorderen van groei en ontwikkeling

Ondersteuning speelt een sleutelrol in dienend leiderschap. Als dienende leider bied je de nodige begeleiding en middelen voor de professionele en persoonlijke training en ontwikkeling van je teamleden. Door barrières die groei in de weg staan te verwijderen en hulpbronnen aan te reiken, stimuleer je hun zelfvertrouwen en competenties.

Zorg voor welzijn: creëren van een positieve werksfeer

Het welzijn van medewerkers staat hoog in het vaandel bij dienend leiderschap. Toon begrip voor de behoeften van je teamleden en zet je in om een omgeving te scheppen waarin de medewerkers zich gewaardeerd en gerespecteerd voelen. 

Lees ook: tips voor een succesvolle organisatiecultuur in je bedrijf.

De voordelen van dienend leiderschap

Zoals eerder in dit artikel al werd aangehaald, kan het woord ‘dienend’ misschien een idee van onderdanigheid opwekken. Maar het tegendeel is waar. Dienend benadrukt in dit geval juist de kracht waarmee je medewerkers naar een hoger niveau kunt tillen. En dat betekent niet zo snel mogelijk het maximale eruit halen. Dienend leiderschap gaat over het vinden van de optimale productiviteit en een goede balans voor de lange termijn. 

De voordelen van dienend leiderschap zijn talrijk. Zowel voor corporate organisaties als voor kleine mkb’ers. Wanneer je je als leider richt op het dienen van anderen, ontstaat er een sfeer van wederzijds respect en samenwerking. Dit bevordert een gezonde werkomgeving waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen.

Een gevolg hiervan is een verbeterde werknemersbetrokkenheid en -tevredenheid. Medewerkers die zich gesteund en gehoord voelen, zijn meer geneigd om zich in te zetten voor hun werk en bij te dragen aan de groei van het bedrijf. Dit heeft directe invloed op de prestaties van het bedrijf en de klanttevredenheid.

Als laatste kan genoemd worden dat dienend leiderschap je als ondernemer helpt om flexibel en wendbaar te blijven in een snel veranderende markt. Door medewerkers te betrekken en hen te ondersteunen, wordt het eenvoudiger om te reageren op veranderingen en nieuwe kansen te benutten.

Dienend leiderschap in de praktijk

Wil je graag aan de slag met dienend leiderschap? Begin dan met het stellen van de volgende vragen: wat gebeurt er en waarom gebeurt dit? Vooral het waarom is hier interessant. Door een open houding aan te nemen en oprecht nieuwsgierig te zijn naar de beweegredenen van je medewerkers, open je de deur naar meer diepgang en oplossingen voor problemen. 

Ter illustratie twee voorbeelden uit de praktijk:

Voorbeeld 1

Laura, een hr-manager bij een creatief reclamebureau, merkt dat er onder haar team van grafisch ontwerpers en copywriters een gebrek aan teamgeest is, wat de creatieve output negatief beïnvloedt. Laura besluit dienend leiderschap in te zetten om deze uitdaging aan te pakken.

In plaats van alleen maar te kijken naar individuele prestaties en taken, initieert ze een reeks teamworkshops waarin de nadruk ligt op het begrijpen van de persoonlijke en professionele doelen van elk teamlid. Tijdens deze sessies moedigt ze open gesprekken aan over wat iedereen drijft en hoe ze als team samen kunnen groeien.

Tijdens deze workshops wordt duidelijk dat een teamlid gefrustreerd is, omdat hij zich niet gehoord voelt. Zijn ideeën worden voor zijn gevoel de laatste tijd wel erg vaak afgewezen. Uit de reactie van de andere teamleden blijkt dat dit helemaal niet ligt aan de kwaliteiten van dit ene teamlid, maar door andere omstandigheden. Nadat dit bespreekbaar is gemaakt, wordt er een nieuw werkproces ontwikkeld waarin iedereen meer mogelijkheden krijgt om ideeën bij te dragen, samen te werken aan projecten en elkaar van opbouwende feedback te voorzien. Dit zorgt uiteindelijk voor een betere onderlinge band en een groter gevoel van betrokkenheid en samenwerking. 

Voorbeeld 2

Martijn, een teamlid binnen een IT-bedrijf, komt regelmatig te laat op zijn werk. Ondanks een eerdere waarschuwing lijkt zijn gedrag niet te verbeteren. Martijns manager Manon besluit een open gesprek met Martijn aan te gaan. In plaats van hem te confronteren met het ‘wat’ (te laat komen), vraagt ze hem naar het ‘waarom’. Wat blijkt? Martijn slaapt al lange tijd slecht. Elke nacht ligt hij te woelen en valt pas tegen de ochtend weer in slaap. Hij kan het simpelweg niet meer opbrengen om vroeg op te staan. 

Het wordt duidelijk dat Martijns te laat komen niet te wijten is aan gebrek aan toewijding, maar aan persoonlijke omstandigheden waar hij mee worstelt. In plaats van boosheid, biedt Manon haar steun aan. Ze staat toe dat Martijn flexibeler gaat werken en ze helpt hem bij het verkennen van een constructieve oplossing voor zijn slaapproblemen.

Een soepele integratie

Verandering is vaak lastig. Het aanpassen van een leiderschapsstijl kan tot weerstand leiden. Sommige teamleden zijn mogelijk gewend aan een meer autoritaire leiderschapsstijl en moeten wennen aan een nieuwe benadering. Het is belangrijk om open te zijn, te vertellen waarom je je anders opstelt en wat de voordelen hiervan kunnen zijn.

Een andere uitdaging die je tegen kunt komen wanneer je kiest voor de dienende leiderschapsstijl is de juiste balans vinden tussen dienen en leiden. Niet iedereen is gebaat bij veel vrijheid en eigen verantwoordelijkheid. En soms is sturing en besluitvorming simpelweg nodig, zeker in kritieke situaties. Het is aan jou om te bepalen wanneer sturing nodig is en wanneer het beter is om je medewerkers de ruimte te geven. Het is sowieso aan te raden om niet één leiderschapsstijl te kiezen, maar je manier van leidinggeven aan te passen aan de situatie, het team en de individuele teamleden. Dit wordt situationeel leiderschap genoemd. 

Meer leren over leiderschap?

Je hebt na het lezen van dit artikel een beeld gekregen van wat dienend leiderschap en hoe je deze leiderschapsstijl effectief inzet. Wil je jezelf verder verdiepen in leiderschap? Lees dan ook eens de volgende artikelen:

Vacature plaatsen

Klaar om te beginnen?

Vacature plaatsen

*Indeed biedt deze informatie aan als een gunst voor de gebruikers van deze site. Merk op dat we niet je adviseur zijn voor juridische zaken of zaken met betrekking tot aanwerving. We zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van je vacatures en geen van de hier opgenomen informatie vormt een garantie voor de prestaties.