Generatieve AI: bedreiging of kans?

Volgens Svenja Gudell (Chief Economist bij Indeed) en Donal McMahon (Vice President of Data Science bij Indeed) leidt GenAI niet tot verlies van banen, maar verbetert de technologie juist de productiviteit van medewerkers. Hier lees je hoe je zorgen over baanzekerheid kunt wegnemen en je mensen voorbereidt op succes in het tijdperk van GenAI.

Belangrijkste inzichten:

• Uit onderzoek blijkt dat werkgevers eerder bereid zijn GenAI te gebruiken dan werknemers, die nog altijd bang zijn voor hoe de technologie hun functie zal beïnvloeden.
• Gudell en McMahon vergelijken de huidige ontwikkeling van GenAI met de invloed van automatisering op banen met veel handmatig werk en bespreken hoe nieuwe technologie kenniswerkers kan helpen in plaats van bedreigen.
• Leidinggevenden zouden GenAI-experimenten moeten omarmen en aan hun medewerkers uitleggen hoe ze GenAI kunnen gebruiken om extra waarde te genereren binnen hun rol. Ook andere strategieën kunnen helpen om de angst voor AI weg te nemen.

De snelle ontwikkelingen in generatieve AI vertegenwoordigen ''de grootste technologische verschuiving" voor kenniswerkers in de afgelopen jaren en velen vrezen voor hun baan, aldus Chief Economist Svenja Gudell. Nu GenAI al een jaar in organisaties wordt gebruikt, rijst de vraag: hebben kenniswerkers nog steeds reden om zich zorgen te maken?

Recente rapporten van Hiring Lab, de economische onderzoekstak van Indeed, geven aan dat GenAI weliswaar de manier waarop we werken drastisch zal veranderen, maar dat de technologie geen banen volledig kan overnemen. Tegelijkertijd bleek uit een onderzoek van het HR-softwarebedrijf Workday dat er sprake is van een 'AI-vertrouwenskloof' tussen werkgevers en werknemers: 62% van de leidinggevenden is er klaar voor om AI te omarmen, vergeleken met 52% van de werknemers. Een op de vier werknemers twijfelt eraan of hun organisatie bij de implementatie van AI het belang van de werknemers boven dat van de organisatie zelf zal stellen.

Hoe kunnen werkgevers de angst voor AI wegnemen?

In een interview met Indeed Inspiration deden Gudell en Donal McMahon (Vice President of Data Science) enkele voorspellingen over de impact van GenAI op de arbeidsmarkt, waarbij ze zich onder andere baseerden op de ontwikkelingen van AI in het afgelopen decennium. Aan de hand van hun inzichten kun je je werknemers niet alleen beter laten presteren, maar zelfs laten groeien.

In welke opzichten verschilt GenAI van andere vormen van AI?

Svenja Gudell: We werken nu al enkele tientallen jaren met AI. Zo zijn de film- en muzieksuggesties van populaire streamingplatformen gebaseerd op AI-algoritmen. Maar zoals de naam al aangeeft, is generatieve AI een onderdeel van AI dat zélf content maakt. Nieuw is het vermogen om zeer overtuigende teksten, foto's en klanken te produceren.

Donal McMahon: Dat is de fundamentele verandering van GenAI: er is nu een dialoog waarbij AI leert om steeds betere resultaten te produceren. Deze nieuwe vorm van AI toont daarmee ons beter te begrijpen dan traditionele AI.

Beïnvloedt GenAI de arbeidsmarkt op andere manieren dan traditionele AI in het verleden?

Gudell: Als je kijkt naar de opkomst van automatisering, zie je dat beroepen met veel handmatig werk het meest zijn beïnvloed. Automatisering en AI hebben veel minder invloed gehad op kenniswerkers.

Maar nu is de situatie omgekeerd: de banen die het minst beïnvloed zijn door automatisering, zijn de banen die waarschijnlijk het meest zullen worden geraakt door GenAI. Als je in marketing, HR of softwareontwikkeling werkt, krijg je er ongetwijfeld mee te maken, terwijl vrachtwagenchauffeurs, verpleegkundigen of andere rollen waarin de werknemer meer persoonlijk aanwezig is, er amper iets van zullen merken.

McMahon: De hoeveelheid kenniswerkers neemt toe door de bredere beschikbaarheid van AI-tools. Dat kan beangstigend zijn voor werkzoekenden, maar generatieve AI creëert ook banen op gebieden zoals softwareontwikkeling en -engineering. De technologie biedt nieuwe kansen aan mensen die voorheen geen toegang hadden tot de opleidingen en de krachtige tools die nu beschikbaar zijn.

Gaat GenAI banen overbodig maken die vroeger nog als 'veilig' werden beschouwd?

McMahon: Ik denk niet dat er ooit ook maar één baan echt veilig is geweest. Kijk naar de industriële revolutie of de opkomst van internet. Industrieën en banen veranderen altijd, maar de snelheid van die verandering is nu groter dan ooit. GenAI is een tool die ons in staat stelt méér te bereiken, individueel en als samenleving, maar menselijke creativiteit is nog steeds nodig, net als het vermogen om elkaar te begrijpen, vertrouwensrelaties op te bouwen en betere besluiten te nemen. Er is geen sprake van verschraling, maar juist van een verrijking.

Gudell: Als we er doemscenario's over AI op nahouden, komt dat omdat we denken aan hoe automatisering arbeidsintensieve banen heeft beïnvloed. Als je werk repetitieve, handmatige processen omvatte, betekende dit dat je je baan waarschijnlijk zou verliezen door automatisering, en daar kon je dan weinig aan doen. Met GenAI is het anders, denk ik, aangezien dat meer betrekking heeft op specifieke vaardigheden in plaats van hele banen. 

We hebben dit concept uitgediept in het onderzoek van Hiring Lab over GenAI op het werk (Engelstalig). Op basis van onze database van 55 miljoen vacatures en onze taxonomie van meer dan 2600 vaardigheden hebben we het risico voor verschillende functies vastgesteld op basis van hoe goed GenAI is in de voornaamste vaardigheden die voor die functies gevraagd worden. 

We ontdekten dat GenAI waarschijnlijk redelijk zal presteren bij de meeste taken, maar vooralsnog meer taken slecht doet dan goed. De technologie zal dus veel banen in meer of mindere mate beïnvloeden, maar in het overgrote deel van de gevallen zullen hele banen geen gevaar lopen. Sterker nog, we ontdekten dat GenAI in slechts 20% van de gevallen het merendeel van de gevraagde taken voor een functie kon uitvoeren. 

In plaats van machteloos toe te kijken hoe nieuwe technologie op het werk wordt geïntroduceerd, kun je de technologie ook gebruiken om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en productiever en aantrekkelijker te worden voor werkgevers. GenAI heeft invloed, maar kan ook helpen. En werkgevers zouden hun teams hierin moeten ondersteunen.

Kijk eens in jullie kristallen bol. Kunnen jullie aangeven hoe de arbeidsmarkt en recruitment er over 5 tot 10 jaar uitzien, als GenAI gemeengoed is geworden?

McMahon: Als we naar de patronen kijken die al in de data van Indeed zichtbaar zijn, denk ik dat we sneller kunnen gaan werven met GenAI. Als Indeed kandidaten aan vacatures koppelt, kan AI worden gebruikt om werkzoekenden en werkgevers beter te begrijpen en sneller betere vacaturematches aan te bieden.

Voor een betere vacaturematch kijk je niet alleen naar het cv, dat geen accuraat beeld schept van iemands vaardigheden, ervaring en waarde. Op soortgelijke wijze beschrijft de functieomschrijving niet goed wat iemand zou moeten kunnen om een functie goed uit te oefenen. Zodra AI in staat is om betere matches aan te bieden op basis van capaciteiten en alle relevante vaardigheden kan laten meewegen, worden cv's wellicht overbodig.

Gudell: Meer dan AI of automatisering in het verleden heeft gedaan, kan GenAI ons dwingen na te denken over onze manier van werken en hoe we een dynamischer personeelsbestand ontwikkelen. We moeten leren om deze tools effectief toe te passen in onze dagelijkse werkzaamheden, en GenAI kan ons helpen bepalen hoe.

Maar mogelijk zijn we wat te optimistisch over hoe snel we de impact van GenAI zullen gaan merken. De technologie bevindt zich nog in de kinderschoenen. Als we het hebben over grote stappen in wat GenAI en AI kunnen doen, moet je denken aan een tijdsbestek van 30 jaar.

Is er iets wat werkgevers en HR-professionals kunnen doen om zich voor te bereiden op de verwachte groei van GenAI-technologieën?

Gudell: Ik denk niet dat GenAI banen compleet zal overnemen, maar mensen die weten hoe ze er gebruik van kunnen maken, zullen banen afpakken van mensen die dat niet weten. Het is dus belangrijk voor werkgevers om hun medewerkers bij te scholen in het gebruik van AI.

Aangezien de technologie nog nieuw is, raad ik iedereen aan om te experimenteren, zowel individueel als op grotere schaal. Dat hoeft niet in een formele context, maar enkele regels zijn wel noodzakelijk. GenAI in de huidige vorm is nog redelijk duur, dus voel je niet gedwongen de nieuwste tools te gebruiken. Probeer te bepalen wat goed werkt in je huidige workflow.

McMahon: Leidinggevenden moeten het goede voorbeeld geven: blijf op de hoogte van de ontwikkelingen en schets een gunstig beeld van hoe GenAI werknemers kan beïnvloeden, zodat ook zij de technologie willen omarmen.

Voor elk bedrijf geldt dat het identificeren en behouden van transformationele werknemers essentieel is. Managers moeten gesprekken voeren met hun medewerkers over hoe ze deze technologie kunnen gebruiken om waarde toe te voegen binnen hun rol. Door zulke gesprekken ontstaat er vertrouwen en wederzijds begrip over de implementatie van AI in de organisatie.

En nog belangrijker: als je AI gaat gebruiken, verlies dan nooit de unieke menselijke waarde uit het oog die jij en je werknemers kunnen bijdragen en dat geldt vooral voor HR.

Gudell: Uiteindelijk draait GenAI om de mens. De technologie werkt niet zelfstandig, aangezien mensen prompts moeten invoeren. De menselijke touch blijft dus nodig.