Steeds meer Nederlanders worstelen met hun mentale gezondheid

46% ervaart mentale problemen, volgens Indeed rapport 2023 

De mentale gezondheid in Nederland staat sterk onder druk. Het aantal mensen dat zich psychisch niet goed voelt, is nog nooit zo hoog geweest. Ze hebben last van ernstige vermoeidheid of van gevoelens van somberheid, angst of stress. Met alle gevolgen van dien. Privé, maar ook op het werk. Welke impact heeft dit op medewerkers en je organisatie? Hoe krijg je er grip op en hoe kun je mentaal gezonder worden? Niet alleen zelf, maar als complete organisatie? Indeed deed uitgebreid onderzoek en deelt in het rapport Mentale gezondheid en welbevinden op het werk in Nederland: een blik op 2023 de verrassende inzichten met je.

Bijna de helft van alle werkenden ervaart mentale problemen

Voor het onderzoek vroeg Indeed ruim 700 medewerkers, senior managers en HR-beslissers in Nederland naar hun mentaal welzijn. De uitkomsten zijn op zijn minst verontrustend te noemen. Gemiddeld gaf maar liefst 46% aan mentale problemen te ervaren of deze te hebben gehad. Met name burn-out en depressie zijn veel voorkomende problemen waarmee de respondenten te maken hebben. Burn-out komt vaker voor bij senior managers en HR-beslissers, medewerkers relatief vaak met depressie. Benieuwd naar het naadje van de kous en wat dit betekent voor jouw organisatie? Het rapport staat boordevol verrassende inzichten en verschillende antwoorden per leeftijdscategorie en rol.

Mentale gezondheid in relatie tot werk

Mentale gezondheid is een breed begrip, dat aspecten omvat als tevredenheid, veerkracht, geluk en kwaliteit van leven. Het gaat over de manier waarop mensen naar zichzelf kijken, zich tot anderen verhouden en hoe ze op uitdagingen reageren. Tegelijkertijd geeft het weer hoe zijzelf en hun omgeving dit ervaren. 

Werk en mentale gezondheid hebben wederzijds een grote invloed op elkaar. Werk kan een positieve invloed hebben op de mentale gezondheid en zorgen voor een gevoel van voldoening, betekenis en verbondenheid. Al deze factoren bevorderen het welbevinden en verminderen de kans op mentale aandoeningen.

Aan de andere kant kan werk juist een bron van stress zijn die de mentale gezondheid negatief beïnvloedt.  Zeker in deze economisch uitdagende tijden ervaren werknemers vaker financiële stress, waardoor ze naar nieuwe oplossingen zoeken om hiermee om te gaan. Stressvolle werkomstandigheden, zoals een hoge werkdruk, een gebrek aan inclusie, conflicten met collega's of leidinggevenden en weinig autonomie, kunnen leiden tot angst, depressie, burn-out en andere psychische problemen die onherroepelijk hun weerslag hebben op het werk.

Tweederde voelt zich aan het einde van de werkdag uitgeput

Mentale gezondheid heeft alles te maken met veerkracht en energie. Des te meer verontrustend dus dat in ons onderzoek maar liefst 64% van de deelnemers aangeeft regelmatig vermoeid of uitgeput te zijn aan het eind van een werkdag. Er is natuurlijk helemaal niets mis mee als je af en toe moe bent na het werk. Maar als het een algemeen beeld is dat je werk dag in dag uit teveel van je vraagt, dan moeten er alarmbellen gaan rinkelen. Want in dat geval liggen overwerktheid en burn-out op de loer. Vermoeidheid werkt als een olievlek, die steeds verder en verder de mentale gezondheid aantast.

We zien bijvoorbeeld in het rapport dat mensen aangeven als gevolg van mentale uitputting minder quality time doorbrengen met hun geliefden. En ze zeggen vaker sociale afspraken en sportactiviteiten af als gevolg van vermoeidheid. Jammer, want het zijn juist die activiteiten die ons weer helpen opladen, zodat we met hernieuwde energie klaar zijn voor de volgende dag.

We praten niet graag op het werk over onze mentale problemen 

Weten dat je een probleem hebt is één ding, erover praten is een heel ander verhaal. Sowieso is lang niet iedereen zich er bewust van te kampen met mentale problemen. En wie het wél onderkent, houdt het vaak liever geheim. Gemiddeld 36% van de ondervraagden in ons onderzoek geeft aan mentale problemen liever niet te bespreken op het werk. Dit geldt voor medewerkers, maar net zo goed voor hun managers en HR-beslissers. Blijkbaar houden we klachten als vermoeidheid, stress of andere psychische uitdagingen die de mentale gezondheid negatief beïnvloeden liever voor onszelf. 

In het rapport onderzoeken we niet alleen het hoe en waarom van mentale gezondheid op het werk. We praten ook met experts en ervaringsdeskundigen hoe je de neergaande spiraal kunt aanpakken. En we onderzoeken hoe je als werkgever een klimaat kunt scheppen waarin medewerkers open en transparant durven zijn over hun mentale gezondheid en hoe ze in hun vel zitten op het werk en daarbuiten. 

---

Welzijn op het werk is een win-win

Ooit was werkgeluk een ‘nice-to-have’. Steeds meer mensen stellen hoge verwachtingen als het om hun werkgeluk gaat. Tegenwoordig is het bij succesvolle werkgevers dan ook een essentieel onderdeel van de bedrijfsstrategie. Met grote impact - niet alleen op individuele medewerkers, maar ook op het succes van de organisatie als geheel.

---

Geluk is geen luxe, maar noodzaak. Uit onderzoek in opdracht van Indeed blijkt dat 72% van de werkzoekenden werkgeluk belangrijk vindt. Maar liefst 92% geeft aan dat werkgeluk ook van invloed is op hun humeur thuis. We kunnen er dus niet omheen: werkgeluk is niet langer een ‘nice-to-have’, maar een ‘must-have’ - zowel in het persoonlijk als professioneel leven.

Wist je dat … 

» investeringen in welzijn een 5:1 rendement opleveren?

» gelukkige werknemers 13% productiever zijn?¹

¹ Volgens onderzoek aan de Universiteit van Oxford

Onderzoek toont aan dat werkgeluk een grote impact heeft op mensen en op bedrijfsresultaten. Pas als medewerkers zich goed voelen op hun werk, kunnen ze de resultaten leveren die een bedrijf verwacht.

Mentale gezondheid stimuleren? Dit adviseren experts en ervaringsdeskundigen

Een open dialoog over mentale gezondheid op het werk is een belangrijk gesprek in deze uitdagende tijden. Mensen met mentale problemen voelen zich vaak alleen en geïsoleerd. Ze zitten niet goed in hun vel, presteren minder, ontwikkelen zich niet optimaal en vallen eerder uit op het werk. Hoog tijd om het tij te keren.

Erover praten helpt! Hoe beter we elkaar begrijpen, hoe effectiever we het probleem kunnen aanpakken. In het kader van het onderzoeksrapport hebben we daarom feiten verzameld en een breed scala aan experts en ervaringsdeskundigen geïnterviewd. Met als resultaat een schat aan herkenbare verhalen, verrassende inzichten en praktische tips. Een must read voor iedere werkgever, manager en HR-beslisser die het beste voor heeft met de organisatie als geheel en elke individuele medewerker als persoon.