AI en productiviteit: een wereldwijde blik op de toekomst

Belangrijkste inzichten

• Het gebruik van AI verandert het werk op verschillende markten wereldwijd, gestuurd door lokale arbeidsbehoeften, regelgeving en culturele waarden.
• Hoewel AI mogelijkheden biedt om de productiviteit te verhogen en de employee experience te verbeteren, zullen de uiteindelijke voordelen afhangen van de vraag of bedrijven het productiviteitsvoordeel terug investeren in hun mensen of prioriteit geven aan winst.
• Van burn-outproblemen in Canada tot arbeidstekorten in Nederland: de toekomst van AI op de werkplek zal afhankelijk zijn van ethische praktijken, personeelstraining en strategische personeelsplanning.

In Italië zou AI kunnen helpen om het probleem van de krimpende beroepsbevolking op te lossen. In het Verenigd Koninkrijk heeft een beperkte AI-regulering geleid tot een golf van experimenten. In de VS kunnen organisaties AI gebruiken om het welzijn op het werk en daarmee ook de bedrijfsresultaten te verbeteren. AI verandert het werk op verschillende manieren voor verschillende markten (en zal ook op verschillende manieren gevolgen hebben voor verschillende soorten banen). Maar overal leidt het tot dezelfde discussie over de betekenis, én de toekomst, van menselijke arbeid. 

Wat gaan werkgevers doen met de verwachte tijdsbesparingen door AI? Zullen ze de tijdswinst terug investeren in hun personeel door kortere werkweken of flexibelere werktijden aan te bieden? Of willen ze alleen hun winst maximaliseren ten koste van hun medewerkers?

"We zullen opnieuw moeten kijken naar hoe we mensen waarderen", zegt Kyle M.K., Talent Strategy Advisor bij Indeed, "en dan niet alleen om hun productiviteit, maar ook om de kwaliteit van hun ideeën, hun interpersoonlijke relaties en de manier waarop ze in staat zijn het moreel van hun team te verhogen".

Om erachter te komen hoe de houding ten opzichte van productiviteit en AI per markt verschilt, vroegen we Indeed Talent Strategy Advisors van over de hele wereld hoe werkgevers AI in hun land gebruiken en wat dit betekent voor de werknemers. Dit is wat ze zeiden.

Nederland: AI gebruiken om arbeidstekorten op te vullen 

"In Nederland wordt het gebruik van AI zowel gedreven door een tekort aan talent als productiviteitswinst", zegt Alvera Lubbers, Talent Strategy Advisor in Amsterdam. We zien dit vooral in de IT en gezondheidszorg waar vacatures vaker moeilijk in te vullen zijn. Sommige Nederlandse ziekenhuizen gebruiken AI-gestuurde chatbots en diagnostische tools om overbelaste artsen en verpleegkundigen te ondersteunen, zegt Lubbers, in plaats van meer tijd te stoppen in het werven van personeel dat ze maar mondjesmaat kunnen vinden.

Toch maken veel medewerkers zich zorgen over het toegenomen gebruik van AI op het werk. "Ik zie zeker spanningen ontstaan nu werkgevers in Nederland AI-tools uitrollen. Medewerkers zijn mogelijk bang dat AI hun banen zal vervangen", zegt ze. Maar hoewel sommige banen mogelijk zullen verdwijnen, verwacht Lubbers dat er ook veel nieuwe banen zullen ontstaan. 

Ook stelt ze dat bedrijven door AI veel tijd kunnen besparen, wat zou kunnen leiden tot een kortere werkweek en meer tijd voor medewerkers om zich te richten op taken waar ze energie uit halen. Ze gelooft ook dat door de Nederlandse arbeidswetgeving een golf van massaontslagen zal uitblijven. "Werkgevers die kostenbesparingen uit AI terug investeren in de groei en ontwikkeling van hun medewerkers kunnen bovendien een bekwamer, toekomstbestendiger personeelsbestand opbouwen", zegt Lubbers.

Verenigde Staten: investeren in welzijn op het werk

Voor de VS voorspelt M.K. dat de opkomst van AI sommige werkgevers zal inspireren om meer te investeren in welzijn op het werk. Een bedrijf kan met AI de productiviteit van zijn personeel maximaliseren, maar de kosten van personeelsverloop zijn nog steeds hoog. Bovendien stelt Generatie Z - de medewerkers van de toekomst - hogere eisen aan hun werkgevers wat betreft flexibiliteit.
"Zelfs als je je op de bedrijfsresultaten richt, haal je betere resultaten als ook je mensen goed in hun vel zitten", zegt M.K. - en de gegevens bevestigen dat: volgens een analyse van de Universiteit van Oxford van de Work Wellbeing Score-resultaten van Indeed is een groter welzijn van werknemers gekoppeld aan een hogere waardering, een hoger rendement en hogere winst van het bedrijf.

"Bedrijven met een meer mensgerichte benadering van automatisering zullen op lange termijn veel meer voordeel halen." Kyle M.K, Talent Strategy Advisor bij Indeed

“In een AI-gestuurde toekomst kunnen bedrijven de behaalde tijdwinst terug investeren in medewerkers door bijvoorbeeld over te stappen op een vierdaagse werkweek”, zegt M.K., “wat de productiviteit kan verhogen en de geestelijke gezondheid van mensen kan verbeteren. Andere bedrijven besteden die extra tijd misschien aan personeelstraining gericht op vaardigheden die AI niet beheerst.” 

“Natuurlijk”, erkent M.K., “zullen er genoeg bedrijven zijn die deze aanpak niet volgen en de productiviteitswinst van AI gebruiken om ontslagen of personeelsstops te rechtvaardigen. Het zou naïef zijn om te denken dat alles rozengeur en maneschijn zal zijn," zegt M.K, "maar ik geloof oprecht dat de bedrijven die prioriteit geven aan hun mensen tijdens deze technologische verschuiving, op de lange termijn succesvoller zullen zijn."

Italië: langzame en gestage invoering 

Italiaanse bedrijven zijn bijzonder traag met het implementeren van AI, met name voor het screenen van sollicitanten, vanwege de lokale regelgeving en zorgen over hun bedrijfsreputatie, zegt Gianluca Bonacchi, Senior Talent Strategy Advisor in Milaan. 

"Lokale regelgeving verbiedt ten strengste geheime monitoring van medewerkers en legt strikte beperkingen op aan technologieën die gegevens verzamelen zonder expliciete toestemming. Italië heeft ook een sterke focus op privacy en gegevensbescherming, vooral met betrekking tot vertrouwelijke informatie, wat van invloed kan zijn op het gebruik van AI in HR", zegt Bonacchi. "Bedrijven willen onbedoelde discriminatie voorkomen en ervoor zorgen dat AI geen vooroordelen introduceert."

Toch ziet Bonacchi in Italië kansen voor bedrijven om met AI een oplossing te vinden voor de krimpende beroepsbevolking. "De productiviteit in Italië is niet zo snel gestegen als in andere landen, en het zou een goede manier zijn om bedrijven te laten groeien en de economie te stimuleren. Het zal zeker impact hebben op het personeel, zoals bij elke grote verandering, maar nu de beroepsbevolking krimpt, kan het worden gezien als een manier om eindelijk het grote talenttekort op te lossen."

Duitsland: kansen vergroten 

Norman Mauer, Senior Talent Strategy Advisor in Düsseldorf, zegt dat Duitse bedrijven "behoorlijk gretig" zijn om AI-tools te gebruiken, gedreven door de sterke auto- en technieksector van het land.

Mauer verwijst naar een grootschalige logistieke hub die hij kent, die tienduizenden pakketten per dag afhandelt, en vertaaltools op basis van AI gebruikt om internationale magazijnmedewerkers te helpen op de werkvloer. "Vroeger had je een computerstem die in misschien vier verschillende talen vertelde wat je moest doen, en als je niet een van deze vier verschillende talen sprak, kon je het werk niet uitvoeren", zegt hij. "Dat veranderde door AI."

Mauer geeft ook het voorbeeld van een groot callcenter voor klantenservice dat onlangs AI-assistenten is gaan gebruiken om eenvoudige vragen van klanten te beantwoorden. "AI vervangt dan misschien deze specifieke baan, maar medewerkers kunnen dan naar een hogere functie worden doorgeschoven", zegt hij, eraan toevoegend dat werknemers nu AI kunnen gebruiken voor het stellen van rechtstreekse vragen, wat meer flexibiliteit biedt dan wanneer ze op een handboek moesten vertrouwen.

Toch gelooft Mauer niet dat AI de werkweek drastisch zal verkorten tot slechts een paar dagen en de rest vrije tijd wordt. Een waarschijnlijker scenario voor een werkplek zoals de logistieke hub of het callcenter? Mauer voorspelt: "Ze zullen hetzelfde aantal uren blijven werken, maar daarbij meer pakketten en meer informatie op een effectievere manier verwerken." 

Verenigd Koninkrijk: lagere administratieve last

De relatief beperkte AI-regulering in het Verenigd Koninkrijk heeft het land in een experimentele hotspot veranderd”, zegt Matt Burney,  Senior Strategic Advisor in Engeland. "Ik denk dat we hierdoor een strategisch voordeel hebben."

Hoewel ook Burney betwijfelt dat AI werkgevers in de richting van een vierdaagse werkweek zal bewegen, is hij optimistisch dat de acceptatie van AI zowel de kwaliteit van het werk van HR- en TA-managers zal verbeteren als - wat al even belangrijk is - het plezier dat ze uit hun werk halen. "Als een getalenteerde recruiter geen 500 vacatures kan beheren omdat er zoveel administratieve processen aan vastzitten, dan kan die dat nu misschien wel omdat we dat werk hebben geautomatiseerd", zegt hij. "Dat geeft recruiters de tijd om zich meer op de menselijke kanten van het werk te richten waar ze goed in zijn.

Aan de andere kant, voorspelt Burney, kan AI ook matig presterende werknemers uit het personeelsbestand vissen die behalve het verwerken van papierwerk niet veel voor het bedrijf toevoegen. “In een wereld waar veel van dat werk geautomatiseerd is”, zegt hij, "zullen die mensen er snel worden uitgehaald".

Frankrijk: training in AI-vaardigheden

Eric Gras, Senior Manager Talent Strategy in Parijs, ziet AI als een sneltrein. In Frankrijk kijken veel bedrijven toe hoe het voorbij raast, bang om erop te springen. Waarom? Dit is vooral te wijten aan angst voor het nieuwe en onbekende, maar ook aan de productiviteitswinst die het zou kunnen opleveren. "Mensen denken dat als AI de helft van hun werk beter en sneller kan doen, hun manager of CEO hun baan wel eens van ze zou kunnen afpakken", legt Gras uit.

Bedrijven die met AI aan de slag gaan, investeren fors in het trainen van hun medewerkers in AI-tools om hun werk te optimaliseren. "Ze kunnen dan met hun collega's delen hoe ze deze tools gebruiken en welke voordelen ze bieden", legt hij uit.

Toch willen veel bedrijven en talentmanagers nog steeds bewijs zien dat AI winstgevend is. "We moeten bewijs leveren", zegt Gras. "Voor een recruiter is AI een logische keuze als je ze laat zien dat AI iets beter en sneller kan, dat ze 30% tijd kunnen besparen, en AI toegevoegde waarde levert in functies waar ze om medewerkers zitten te springen."

India: AI gebruiken voor het verbeteren van werk, niet voor het vervangen van mensen

Wat India onderscheidt van andere landen in de wereld, zegt Rohan Sylvester, Talent Strategy Advisor in Bengaluru, "is het pure optimisme en vertrouwen bij zowel werkgevers als werkzoekenden". Volgens onderzoeksgegevens van Indeed gebruiken 98% van de HR/TA-managers en 91% van de werkzoekenden al AI-tools op het werk - het hoogste percentage van de 11 onderzochte landen.

"De opkomst van AI in India is grotendeels gericht op het verbeteren van de productiviteit en efficiëntie", zegt Sylvester, waarbij hij opmerkt dat de meeste HR/TA-managers geloven dat AI een positieve invloed kan hebben op sneller rekruteren en personalisering. "De meeste werkgevers zullen deze winst waarschijnlijk terug investeren in activiteiten met een hogere waarde, zoals het creëren, innoveren en verbeteren van de candidate experience. Voor recruiters betekent dit dat ze meer tijd kunnen besteden aan betekenisvolle interacties."

Canada: strijd tegen burn-outs

Er zijn veel zaken die het gebruik van AI in Canada uniek maken, zegt Alexandra Tillo,  Indeed Talent Strategy Advisor in Toronto. Allereerst is Canada een tweetalig land, wat "complexiteit toevoegt aan AI-tools". Canada heeft ook snel AI-wetgeving ingevoerd, waaronder de Artificial Intelligence and Data Act (AIDA). 

"Dit zet werkgevers onder druk om ethisch en transparant AI-gebruik te garanderen, zelfs voordat formele wetten van kracht worden", zegt Tillo, erop wijzend dat Canada ook strenge wetten op het gebied van eerlijke behandeling op de arbeidsmarkt en mensenrechten heeft. Dit maakt Canadese HR-teams voorzichtiger en sterker gericht op naleving in vergelijking met sommige andere markten.

Toch zegt Tillo dat Canadese bedrijven AI al volop gebruiken om cv's te screenen, sollicitatiegesprekken te plannen en kandidaten te matchen. Bedrijven willen dat AI hen helpt de kosten te verlagen en minder afhankelijk te zijn van externe werving- en selectiebureaus.

Maar Tillo verwacht geen voordelen zoals kortere werkweken. "Ze zullen hoogstwaarschijnlijk tijd anders invullen in plaats van de werkweek te verkorten”, voorspelt ze. “Dat zou kunnen leiden tot twee heel verschillende uitkomsten”, zegt ze. “Óf een meer strategische benadering van recruitment met een lagere werkdruk voor werknemers, óf werkgevers die nu een hogere productiviteit eisen. "Het risico bestaat dat medewerkers meer onder druk komen te staan om een snellere doorlooptijd te realiseren en aan hogere verwachtingen te voldoen", zegt ze. "Dit kan voor meer stress en angst zorgen en leiden tot meer gevallen van burn-out."