Betaling en salaris

Alles over het vaderschapsverlof

December 16, 2020

Vader worden is waarschijnlijk een van de meest opwindende, emotioneel geladen en belangrijkste momenten in het leven van een man. De meeste Europese landen staan een ouderschapsverlof toe om samen met jouw partner en pasgeboren baby wat tijd door te brengen. Ook Nederland staat een periode van betaald verlof toe.

Of je nu net vader bent geworden of dat er plannen zijn om binnenkort vader te worden, in dit artikel bespreken we alles dat met het vaderschapsverlof in Nederland te maken heeft. Van hoeveel tijd je vrij kan nemen van werk en het loon dat je zult ontvangen in deze periode tot wat voor andere rechten je hebt tijdens de eerste paar maanden na de geboorte van je kind en de jaren die daarop volgen.

Hoeveel vrije tijd kan ik als nieuwe vader in Nederland nemen?

De eerste vraag die in je opkomt is wellicht hoeveel vrije tijd je als nieuwe vader kan opnemen. Tot een paar maanden geleden had je als man recht op slechts een zeer korte periode verlof. Of je nu vaderschapsverlof of partnerverlof aanvroeg, de Nederlandse overheid gaf een nieuwe vader slechts maximaal een week vrij. Deze week zou volledig worden betaald maar het verlof kan alleen vallen in de eerste maand van het leven van de pasgeborene.

Voor velen was die week natuurlijk niet genoeg, als je nieuwe vader wil je vast graag zoveel mogelijk tijd met je partner en de pasgeboren baby doorbrengen. Gelukkig zijn de regels in juli 2020 aangepast en mogen vaders sindsdien tot wel vijf weken verlof opnemen.

Het nieuwe vaderschapsverlof

Dit nieuwe vaderschapsverlof, wat houdt het precies in? Allereerst krijg je minimaal 70 procent van je huidige loon. Deze 70 procent wordt vergoed door de overheid. Maar mocht je werkgever bereid zijn om het aan te vullen, dan is het zelfs mogelijk om je volledige loon te krijgen. Ook hoeven de vrije weken niet aaneengesloten te zijn, het is mogelijk om dit in verschillende periodes op te nemen. Belangrijk is wel dat dit van te voren goed met je werkgever wordt overlegd en dat jij en je werkgever in overeenstemming zijn over de periodes waarin jij graag met verlof zou gaan.

Tot slot hoeven de weken verlof ook niet vlak na de geboorte van je kind te vallen. Je kunt bijvoorbeeld besluiten om de vijf weken na het vertrek van de kraamverzorger verlof op te nemen. Of wellicht neem je de eerste twee weken vrij, wanneer de baby net is geboren en drie weken wanneer de kraamverzorger vertrekt. Eén ding waar je rekening mee moet houden is dat je binnen de eerste zes maanden van het leven van je baby moet beginnen met het vaderschapsverlof.

Is de nieuwe uitkering voor vaderschapsverlof nog altijd te kort?

Vorig jaar kondigde minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken de nieuwe Wet Extra Geboorteverlof (Wet Invoering Extra Geboorteverlof) aan. De minister benadrukte het belang van deze bijzondere tijd voor nieuwe ouders. Hij verklaarde dat wanneer een kind geboren wordt, het leven snel verandert en dat de werklast van de ouders gelijkelijk verdeeld moet worden tussen de moeders en de vaders.

Het verlengde verlof geldt ook voor pleegouders en adopties. De poging van de minister om de regels voor het vaderschapsverlof menselijker te maken, blijft echter achter bij de algemene aanbevelingen van de Sociaal-Economische Raad (SER), die adviseerde om beide ouders minimaal zes weken betaald verlof te geven.

Hoe kan ik meer dan vijf weken vaderschapsverlof opnemen?

Als je meer dan vijf weken vrij wilt hebben dan zijn er gelukkig nog een aantal andere opties mogelijk. In overleg met je werkgever zou je bijvoorbeeld het verlof kunnen aanvullen met vakantiedagen. Die eerste vijf weken verlof worden nog altijd vergoed door de overheid en als je daar een paar weken vakantie bij optelt kun je je vaderschapsverlof verlengen tot bijna een maand extra.

De lengte van het verlof hangt ook af van waar of voor welk bedrijf je werkt. In sommige gevallen heb je namelijk extra mogelijkheid om het vaderschapsverlof uit te breiden dan de overheid toestaat omdat de Nederlandse overheid de bedrijven niet verplicht om zich strikt aan deze voorschriften te houden. Zo hebben werknemers van de gemeente Den Haag, die net vader of moeder zijn geworden, recht op zes en een halve week vrij, Microsoft Nederland zorgt voor zes weken betaald verlof en ING staat een maand betaald verlof toe plus nog eens twee maanden onbetaald.

Wat gebeurt er als het vaderschapsverlof voorbij is?

Als je na afloop van het vaderschapsverlof meer tijd met je kind wilt doorbrengen, dan is er de mogelijkheid om het ouderschapsverlof op te nemen. Je hebt namelijk recht op maximaal 26 keer je standaard werkweek vrij totdat je kind acht jaar is. In deze periode krijg je geen salaris, maar de tijd die je met je kind doorbrengt is onbetaalbaar?

En mocht je geluk hebben of een goede onderhandelaar zijn dan kan de werkgever besluiten om ten minste een deel van het loon te dekken. De overheid verplicht dit niet maar het is het zeker waard om hier naar te informeren bij je werkgever.

Wat zijn mijn ouderlijke rechten als zelfstandige beroepsbeoefenaar?

Ongeacht de verbetering van het arbeidsrecht zijn zelfstandigen vaak nog altijd een categorie binnen de arbeidsmarkt die minder rechten geniet dan mensen die een vast contract hebben bij een bedrijf. Vrouwen die zelfstandig werken en net een kind hebben gekregen, hebben wel het recht om tot 16 weken betaald verlof op te nemen, maar hun partners kunnen dat niet. Dit betekent dat je, wanneer je een nieuwe vader bent of van plan bent om dat binnenkort te worden, rekening moet houden met het feit dat je wat geld moet besparen als je graag tijd met je gezin wilt doorbrengen.

Het vaderschapsverlof en de toekomst

Er is goed nieuws voor alle toekomstige ouders. Hoewel de regels pas net zijn veranderd, zullen vanaf augustus 2022 de regels van het vaderschapsverlof nog eens worden aangepast. De Nederlandse overheid verlengt dan het ouderschapsverlof van vijf naar negen weken, tot in totaal 15 weken voor het eerste levensjaar van het kind.

Gedurende deze extra weken ontvangen ouders 50 procent van hun dagloon. Dit wordt vergoed door het UWV, de Nederlandse uitkeringsinstantie. Dit bedrag loopt op tot een door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vastgestelde maximale dagloon.

Volgens minister Koolmees zou het verlengde betaalde verlof meer ouders moeten aanmoedigen om het op te nemen. Volgens hem heeft de coronapandemie de grenzen van tegelijkertijd werken en de zorg voor het gezin aan het licht gebracht. De nieuwe regels zouden meer dan 200 duizend ouders in staat stellen om tijd thuis door te brengen met behoud van hun baan.

Moeders die al een betaald zwangerschapsverlof van maximaal 20 weken hebben, krijgen nog eens negen weken gedeeltelijk doorbetaald verlof. En ouders die al 26 weken onbetaald ouderschapsverlof kunnen opnemen (tenzij anders overeengekomen met het bedrijf of de werkgever) gedurende de eerste acht jaar van het leven van hun kind, krijgen een gedeeltelijke uitkering op negen van de 26 weken.

Ingrid Van Engelshoven, de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelde dat het extra betaalde verlof een cultuuromslag moet faciliteren door de taakverdeling te doorbreken.

De taboe van het vaderschapsverlof

Volgens een studie van de Nederlandse publieke omroep NOS neemt slechts 11 procent van de vaders daadwerkelijk hun vaderschapsverlof op. De hypothese is dat één van de redenen hiervoor te maken heeft met de verwachtingen van de samenleving. Hoewel het algemeen geaccepteerd is dat vrouwen bij de geboorte verlof nemen, verwacht de maatschappij dat mannen in deze periode werken.

Er is nog steeds een grote kloof tussen nieuwe vaders die verlof nemen; in sommige gevallen zijn mannen terughoudend om hun verlof te vragen omdat ze de indruk hebben dat hun werkgevers ze als vreemd zouden kunnen zien. Onthoud dat dit helemaal niet vreemd is en dat je de tijd met je pasgeboren kind niet meer terug zal krijgen.

Samenvatting en conclusie

In dit artikel heb je geleerd wat je rechten als nieuwe vader zijn, of je nu werknemer of zelfstandige bent. De laatste tijd heeft de overheid de wet veranderd zodat je meer tijd met je kind kunt doorbrengen. Er is zeker nog ruimte voor verbetering, maar het is een goed begin.

Ben je onlangs vader geworden of ben je van plan dat te worden? Laat het ons weten als dit artikel je heeft geholpen in de commentaren hieronder. Deel je ervaringen en andere informatie ook met vrienden en collega's. Beetje bij beetje kunnen we zo het taboe op het opnemen van vaderschapsverlof doorbreken.

Gerelateerd

Meer weergeven 

Tips om je goed voor te bereiden op een volgende salarisonderhandeling

Alle informatie over hoe je je, met behulp van de BATNA-strategie, goed kunt voorbereiden op de salarisonderhandeling tijdens de volgende sollicitatieprocedure.

Hoe bespreek je de salarisindicatie en je salarisverwachtingen?

Hoe bepaal je jouw salarisverwachtingen en jouw waarde? Leer een salarisindicatie in te schatten, en waar jij om kan vragen in een sollicitatiegesprek.